صندوق‌های ارزی به بورس می‌آیند؛ دلارهای مردم وارد مسیر سرمایه‌گذاری می‌شوند؟

بازار سرمایه ایران در آستانه ورود به مرحله‌ای تازه از سرمایه‌گذاری ارزی قرار گرفته است؛ صندوق‌هایی که قرار است امکان سرمایه‌گذاری با ارز را برای مردم فراهم کنند و همزمان، بخشی از منابع ارزی خرد را به سمت تأمین مالی پروژه‌ها و فعالیت‌های مولد اقتصادی هدایت کنند.

۲۴ مردادماه، عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، از راه‌اندازی صندوق‌های سرمایه‌گذاری ارزی با هدف جذب منابع ارزی خرد مردم و هدایت این منابع به سمت تأمین مالی پروژه‌های مولد اقتصادی خبر داد.

وی هدف از ایجاد این صندوق‌ها را توسعه ابزارهای مالی ارزی، تعمیق بازارهای مالی و فراهم کردن بسترهای جدید برای مشارکت مردم در سرمایه‌گذاری‌های ارزی عنوان کرد.

به گفته همتی، صندوق‌های سرمایه‌گذاری ارزی به‌صورت همزمان تحت نظارت بانک مرکزی و سازمان بورس و اوراق بهادار فعالیت خواهند کرد و سازوکارهای لازم برای حفظ شفافیت، انتظام‌بخشی و صیانت از حقوق سرمایه‌گذاران نیز برای فعالیت آنها پیش‌بینی شده است.

رئیس‌کل بانک مرکزی همچنین اعلام کرده بود که دو بانک بزرگ کشور در مراحل نهایی دریافت مجوز تأسیس صندوق سرمایه‌گذاری ارزی قرار دارند و پیش‌بینی می‌شود یکی از این صندوق‌ها پس از تکمیل فرآیندهای قانونی و دریافت مجوزهای لازم، تا پایان شهریورماه فعالیت خود را آغاز کند.

همتی همچنین از ارائه درخواست تأسیس صندوق سرمایه‌گذاری ارزی از سوی هشت بانک به بانک مرکزی خبر داد و گفت این درخواست‌ها مطابق ضوابط و مقررات مربوط در حال بررسی است.

نخستین صندوق ارزی در آستانه تأسیس

علی‌اکبر ایرانشاهی، رئیس مرکز نظارت بر صندوق‌های سرمایه‌گذاری سازمان بورس و اوراق بهادار، نیز درباره آخرین وضعیت راه‌اندازی این صندوق‌ها گفت در حال حاضر دو صندوق ارزی موافقت اصولی دریافت کرده‌اند و در مرحله تأسیس قرار دارند.

وی افزود به احتمال بسیار زیاد، نخستین صندوق ارزی تا هفته آینده تأسیس خواهد شد و پس از آن وارد فرآیند پذیره‌نویسی می‌شود.

ایرانشاهی همچنین از وجود دو درخواست جدید برای دریافت موافقت اصولی صندوق‌های ارزی خبر داد و گفت با توجه به روند موجود، پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال چهار صندوق ارزی تأسیس شوند و جذب منابع ارزی سرمایه‌گذاران را آغاز کنند.

صندوق ارزی؛ ابزاری که جای آن در بازار سرمایه خالی بود

محمد خبری‌زاده، کارشناس بازار سرمایه، درباره ضرورت ایجاد صندوق‌های ارزی معتقد است یکی از ابزارهای مهمی که تاکنون در بازارهای مالی کشور وجود نداشته، همین مدل صندوق سرمایه‌گذاری ارزی است.

وی توضیح داد: این صندوق‌ها باید از مردم دلار دریافت کنند و در زمان بازپرداخت نیز اصل سرمایه و سود را به شکل ارزی به آنها پرداخت کنند.

خبری‌زاده افزود اگر مدیران نخستین صندوق‌های ارزی بتوانند اصول تأسیس و فعالیت این صندوق‌ها را به‌درستی اجرا کنند و انتظارات مردم را برآورده سازند، این ابزار می‌تواند به بهبود شرایط اقتصادی کشور کمک کند و در کاهش سفته‌بازی در بازار دلار و افزایش نرخ ارز مؤثر باشد.

این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: ایده اصلی صندوق‌های ارزی، نگهداری دلار و دریافت سود از آن است و چنین صندوقی می‌تواند تا حدی نقش یک صندوق امانات را برای دارنده ارز ایفا کند؛ ابزاری که به گفته او جای آن تاکنون در بازارهای مالی کشور خالی بوده است.

آیا صندوق‌های ارزی می‌توانند دلارهای سرگردان را جذب کنند؟

راه‌اندازی صندوق‌های سرمایه‌گذاری ارزی می‌تواند فصل تازه‌ای را در بازار سرمایه ایران رقم بزند؛ به‌ویژه اگر این صندوق‌ها بتوانند اعتماد دارندگان ارز را جلب کنند و بازدهی، نحوه فعالیت و سازوکار پرداخت اصل سرمایه و سود را به شکل شفاف و قابل اتکا ارائه دهند.

در صورت تحقق این شرایط، بخشی از منابع ارزی خرد می‌تواند به جای ورود به فعالیت‌های سفته‌بازانه، در مسیر تأمین مالی پروژه‌ها و فعالیت‌های مولد اقتصادی قرار گیرد.

با این حال، موفقیت این ابزار جدید در نهایت به نحوه مدیریت صندوق‌ها، میزان شفافیت عملکرد، تضمین حقوق سرمایه‌گذاران و مهم‌تر از همه، اعتماد مردم به دریافت اصل سرمایه و سود خود به شکل ارزی بستگی خواهد داشت.

در صورتی که صندوق‌های ارزی بتوانند عملکرد قابل قبولی از خود نشان دهند، این ابزار علاوه بر ایجاد گزینه‌ای جدید برای سرمایه‌گذاری ارزی، می‌تواند به تعمیق بازار سرمایه و هدایت بخشی از منابع ارزی سرگردان به سمت فعالیت‌های مولد اقتصادی کمک کند.

*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما