ثبات قیمت بنزین، مانع رکوردشکنی تورم نشد
تثبیتگرایان هشدار میدهند که افزایش نرخ بنزین تورمزا است، اما واقعیت نشان میدهد که از سال ۹۸ تا ۱۴۰۴، قیمت بنزین ثابت ماند و با وجود این کنترل، تورم بیسابقهای رخ داد و قیمت بسیاری از کالاها ۱۵ تا ۲۰ برابر شد.
تثبیتگرایان اقتصادی همواره افزایش نرخ بنزین را بهعنوان عاملی برای رشد تورم مطرح میکنند، اما واقعیت اقتصادی ایران در سالهای اخیر نشان داده است که نگه داشتن قیمت بنزین ثابت هم نتوانسته جلوی افزایش افسارگسیخته قیمتها را بگیرد.
از سال ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۴، قیمت بنزین در کشور بدون تغییر باقی ماند، اما در همین دوره، تورم به سطح بیسابقهای رسید و قیمت بسیاری از کالاهای اساسی و مصرفی بین ۱۵ تا ۲۰ برابر افزایش یافت. این امر پرسشی اساسی را پیش روی تثبیتگرایان قرار میدهد: اگر هدف از ثابت نگه داشتن نرخ بنزین کنترل تورم بود، چرا حتی با این سیاست، قیمتها بهشدت رشد کردند؟
کارشناسان اقتصادی میگویند تثبیت قیمت بنزین صرفاً یکی از مولفههای سیاست اقتصادی است و عوامل دیگری مانند نقدینگی گسترده، بیثباتی نرخ ارز، کسری بودجه و سیاستهای پولی و مالی نامناسب نقش مهمی در افزایش تورم داشتهاند. از این رو، صرفاً نگاه به قیمت حاملهای انرژی نمیتواند بهتنهایی شاخص تورم را مهار کند.
این تجربه نشان میدهد که سیاستهای تکبعدی، حتی اگر بهظاهر محافظهکارانه و تثبیتکننده باشند، در برابر مجموعهای از مشکلات ساختاری اقتصاد ایران کارایی محدودی دارند و برای مهار تورم، نیازمند رویکردی جامع و اصلاحات چندجانبه در حوزههای پولی، مالی، تولید و بازار کالاها هستیم.
*بازنویسی:تحریریه پژواک کارفرما