کاهش تعداد چک‌ها اما افزایش مبلغ برگشتی/اقتصاد ایران زیر فشار تورم و اختلال بانکی

درست در زمانی که وقوع جنگ ۱۲ روزه، بسیاری از فعالیت‌های اقتصادی را تحت تاثیر قرار داد و اختلال‌های گسترده‌ای در برخی بانک‌ها ایجاد کرد، نسبت چک‌های برگشتی به بیشترین رقم خود در هشت سال اخیر رسید.

به گزارش تجارت نیوز، بانک مرکزی که آمار و ارقام وضعیت چک‌های بانکی را از اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۴ به این سو به‌روزرسانی نکرده بود، به‌تازگی گزارش‌های مربوط به خردادماه تا آبان‌ماه را از طریق وبسایت رسمی خود منتشر کرد.

بررسی این داده‌ها نشان می‌دهند که بیشترین آمار مبادله چک از نظر تعداد در سال ۱۴۰۴ مربوط به شهریورماه امسال بود و بیش از ۱۰ میلیون فقره چک در این مدت رد و بدل شد. نکته قابل توجه اما آن است که با وجود اینکه تعداد چک‌های مبادله‌ای در آبان‌ماه حدود ۱.۳ میلیون فقره کمتر از شهریورماه بود، مبلغ چک‌های مبادله شده در این مدت به بیشترین میزان از ابتدای سال جاری رسید؛ موضوعی که اثر تورم و افزایش قیمت‌ها بر مبلغ چک‌ها را به وضوح نشان می‌دهد.

آمار چک برگشتی آبان ۱۴۰۴

8.۷ میلیون فقره چک در آبان‌ماه مبادله شد

با استناد به گزارش بانک مرکزی، در آبان‌ماه امسال حدود 8.7 میلیون چک مبادله شد که این رقم 8.3 درصد کمتر از مهرماه و 8.2 درصد کمتر از آبان‌ماه سال گذشته بود.

این در حالی بود که مبلغ چک‌های مبادله‌ای در آبان‌ماه، با رشدی 3.1 درصدی نسبت به مهرماه امسال و جهش 47.3 درصدی در مقایسه با آبان‌ماه 1403 مواجه شد و به 1,147 هزار میلیارد تومان رسید.

افت تعداد و رشد مبلغ چک‌های برگشتی در آبان‌ماه

بررسی آمارهای بانک مرکزی از چک‌های برگشتی نشان می‌دهد که در آبان‌ماه امسال حدود 760 هزار برگه چک به ارزش 174 هزار میلیارد تومان برگشت خوردند.

به این ترتیب، نسبت تعداد چک‌های برگشتی به کل چک‌ها در آبان‌ماه به 8.7 درصد رسید که کمترین رقم از فروردین‌ماه 1403 به این سو محسوب می‌شود. با وجود این، نسبت چک‌های برگشتی به کل چک‌ها از نظر مبلغ معادل 15.2 درصد ثبت شد که این رقم 2.1 واحد درصد بیشتر از مهرماه امسال و 1.2 واحد درصد بیشتر از آبان‌ماه سال گذشته بود.

۴۷ درصد از بازار چک در قبضه ۳ استان

بانک مرکزی در گزارش خود، وضعیت مبادلات چک در استان‌های کشور را نیز زیر ذره‌بین برده است. بر این اساس، در آبان‌ماه امسال حدود 2.5 میلیون فقره چک به ارزش 559 هزار میلیارد تومان در استان تهران رد و بدل شد و پایتخت‌نشینان، به تنهایی 28.9 درصد از چک‌ها به لحاظ تعداد و 48.8 درصد از آنها به لحاظ مبلغ را مبادله کردند.

همچنین سهم استان‌های اصفهان و خراسان رضوی به ترتیب 10.7 درصد و 7.6 درصد از تعداد چک‌های مبادله‌ای بود تا این دو استان به همراه تهران، مجموعا بیش از 47 درصد از بازار چک‌ها را قبضه کنند.

مردم کدام استان‌ها در آبان‌ماه خوش‌حساب‌تر بودند؟

با نگاهی به آمار چک های برگشتی به تفکیک استان‌ها، می‌توان مشاهده کرد که در آبان‌ماه سال جاری، مردم چهار استان گیلان، مازندران و البرز، خوش‌حساب‌تر از مردم باقی استان‌ها بودند. به نحوی که نسبت چک های برگشتی به کل چک‌ها در گیلان 6.5 درصد، در مازندران 7.5 درصد و در البرزد 7.9 درصد بود.

این در حالیست که استان‌های کهگیلویه و بویراحمد با 13.9 درصد، لرستان با 12.2 درصد و کردستان با 12.1 درصد، بیشترین آمار چک های برگشتی را به خود اختصاص دادند.

رکوردشکنی چک‌های برگشتی در تیرماه

یکی از نکات حائز اهمیت در آمارهای جدید بانک مرکزی از وضعیت چک‌های مبادله‌ای، رکوردشکنی چک‌های برگشتی در تیرماه امسال است. آمارها حاکی از آن هستند که بیش از 14.5 درصد از چک‌ها در تیرماه برگشت خوردند که این رقم، معادل 22.6 درصد از ارزش کل چک‌های مبادله‌ای بود.

به این ترتیب، درست در زمانی که وقوع جنگ 12 روزه، بسیاری از فعالیت‌های اقتصادی را تحت تاثیر قرار داد و اختلال‌های گسترده‌ای در برخی بانک‌ها ایجاد کرد، نسبت چک‌های برگشتی به بیشترین رقم خود در هشت سال اخیر رسید.