جنگ، اقتصاد را یکدست نمیزند؛ از رکود گردشگری تا تابآوری صنایع حیاتی
در حالی که پیامدهای انسانی و فیزیکی جنگ در صدر توجه عموم قرار میگیرد، آثار اقتصادی آن عمیقتر و ماندگارتر است. ناامنی، فعالیت بخشهای اقتصادی را به یکسان تحت تأثیر قرار نمیدهد؛ برخی حوزهها از حرکت میایستند و برخی دیگر به واسطه اهمیت حیاتی خود همچنان پابرجا میمانند.
جنگها افزون بر خسارتهای انسانی و تخریب زیرساختها، توازن اقتصادی کشور را نیز بر هم میزنند. در شرایط ناامن، زندگی روزمره از مسیر عادی خود خارج و فعالیت بنگاههای اقتصادی کند میشود؛ موضوعی که پایه بسیاری از هزینهها و آسیبهای اقتصادی در دوران بحرانهای نظامی است.
تأثیر جنگ بر بخشهای مختلف اقتصادی یکنواخت نیست؛ میزان وابستگی هر کسبوکار به ثبات محیطی تعیین میکند که چه میزان آسیب ببیند. خدمات و گردشگری از نخستین بخشهایی هستند که فعالیتشان مختل میشود، زیرا گردشگری کالایی لوکس و انعطافپذیر است و با کوچکترین افزایش ریسک یا هزینه، از سبد تصمیمات مردم حذف میشود. لغو پروازها، تعطیلی هتلها و افت شدید سفرها معمولاً این صنعت را در وضعیت رکود کامل قرار میدهد.
در ادامه، بخش حملونقل نیز بهشدت آسیب میبیند؛ بسته شدن مرزها، تعطیلی بنادر و محدودیت ترافیک هوایی موجب رکود در جابهجایی کالا و مسافر میشود و این رکود حتی به سفرهای شهری هم سرایت میکند.
تولید صنعتی نیز در زمان جنگ با مشکلات متعددی روبهرو است. قطع دسترسی به ارز و مواد اولیه از یکسو و کاهش تقاضا از سوی دیگر باعث میشود بسیاری از واحدهای تولیدی فعالیت خود را محدود یا موقتاً متوقف کنند. فضای نااطمینانی حاصل از جنگ، تصمیمگیری اقتصادی را دشوار کرده و زنجیره تأمین را نیمهفعال نگه میدارد.
در همین حال، تزلزل در فعالیتهای اقتصادی باعث کاهش سرعت گردش پول و سرمایه میشود. رکود در بخش واقعی اقتصاد به بازارهای مالی نیز سرایت کرده و گاه دولتها ناچار میشوند بورس یا سایر بازارها را موقتاً متوقف کنند تا از بحران نقدینگی جلوگیری شود.
با وجود این آشفتگی، برخی صنایع مانند انرژی، آب، برق و استخراج منابع طبیعی از پایداری نسبی برخوردارند، زیرا خدمات آنها حیاتی و غیرقابل توقف است. با این حال، هرچند این بخشها در برابر رکود مقاومترند، آسیبهای فیزیکی ناشی از جنگ میتواند خسارتهای سنگینی بر زیرساختهای آنها وارد کند.
*بازنویسی:تحریریه پژواک کارفرما
انتهای پیام