بانک‌های مرکزی جهان به طلا پناه بردند؛ کاهش سهم دلار در ذخایر ارزی کلید خورد

نتایج نظرسنجی جدید شورای جهانی طلا حاکی از آن است که بانک‌های مرکزی جهان همچنان به افزایش ذخایر طلای خود ادامه خواهند داد و این فلز گران‌بها جایگاه خود را به عنوان یکی از مهم‌ترین دارایی‌های ذخیره‌ای در نظام مالی بین‌المللی حفظ کرده است.

بر اساس این گزارش که روز سه‌شنبه منتشر شد، مدیران ذخایر ارزی بانک‌های مرکزی در شرایطی که اقتصاد جهانی با چالش‌های ژئوپلیتیکی، نااطمینانی‌های اقتصادی و نوسانات بازارهای مالی مواجه است، همچنان نگاه مثبتی به طلا دارند و آن را یکی از مطمئن‌ترین ابزارهای حفظ ارزش دارایی‌ها می‌دانند.

شورای جهانی طلا اعلام کرد بانک‌های مرکزی طی چهار سال گذشته به طور متوسط سالانه حدود هزار تن طلا خریداری کرده‌اند؛ رقمی که دو برابر میانگین سالانه ۵۰۰ تن در دهه پیش از آن محسوب می‌شود و نشان‌دهنده افزایش قابل توجه تمایل کشورها به تقویت ذخایر طلای خود است.

این نظرسنجی که بین پنجم فوریه تا ۱۹ مه انجام شده، با مشارکت ۷۶ بانک مرکزی و مدیر ذخایر ارزی برگزار شد و بالاترین میزان مشارکت را از زمان آغاز این بررسی‌ها در ۹ سال گذشته به ثبت رساند.

ادامه روند خرید طلا توسط بانک‌های مرکزی

نتایج نظرسنجی نشان می‌دهد ۸۹ درصد از پاسخ‌دهندگان معتقدند ذخایر طلای بانک‌های مرکزی جهان طی ۱۲ ماه آینده افزایش خواهد یافت.

همچنین ۴۵ درصد از شرکت‌کنندگان اعلام کرده‌اند که بانک مرکزی متبوع آنها در یک سال آینده به افزایش دارایی‌های طلای خود اقدام خواهد کرد، در حالی که بیشتر پاسخ‌دهندگان دیگر انتظار دارند میزان ذخایر طلای آنها بدون تغییر باقی بماند.

تنها یک درصد از شرکت‌کنندگان پیش‌بینی کرده‌اند که ذخایر طلای بانک مرکزی آنها در سال آینده کاهش یابد.

طلا همچنان دارایی امن جهان

بر اساس یافته‌های این گزارش، مهم‌ترین دلایل تمایل بانک‌های مرکزی به نگهداری و خرید طلا، عملکرد مناسب این فلز در دوره‌های بحران، نقش آن در متنوع‌سازی ذخایر ارزی و توانایی آن در حفظ ارزش دارایی‌ها در برابر تورم است.

همچنین نقش طلا به عنوان پوششی در برابر ریسک‌های ژئوپلیتیکی و ابزاری برای کاهش وابستگی به سایر دارایی‌های مالی، از دیگر عوامل اصلی افزایش تقاضای بانک‌های مرکزی برای این فلز گران‌بها عنوان شده است.

آینده دلار زیر ذره‌بین بانک‌های مرکزی

یکی از مهم‌ترین نتایج این نظرسنجی، افزایش تردید نسبت به جایگاه بلندمدت دلار آمریکا در نظام ذخایر ارزی جهان است.

بر اساس نتایج منتشر شده، ۷۴ درصد از پاسخ‌دهندگان معتقدند سهم دلار آمریکا در ذخایر رسمی جهان طی پنج سال آینده به شکل متوسط یا قابل توجهی کاهش خواهد یافت.

در مقابل، بیشتر شرکت‌کنندگان انتظار دارند سهم ارزهایی مانند یورو و یوان چین در ذخایر جهانی تغییر محسوسی نداشته باشد، در حالی که سهم طلا از ذخایر رسمی کشورها روندی افزایشی را تجربه خواهد کرد.

بانک‌های مرکزی چگونه طلای بیشتری می‌خرند؟

نظرسنجی شورای جهانی طلا نشان می‌دهد بانک‌های مرکزی برای تأمین مالی خریدهای جدید طلا از روش‌های مختلفی استفاده می‌کنند.

در میان بانک‌هایی که قصد افزایش ذخایر طلای خود را دارند، ۵۰ درصد اعلام کرده‌اند که خریدهای جدید را از طریق برنامه‌های خرید داخلی و با استفاده از ارزهای ملی تأمین مالی خواهند کرد.

همچنین ۳۸ درصد از پاسخ‌دهندگان گفته‌اند بخشی از دارایی‌های ذخیره‌ای موجود خود را به فروش خواهند رساند تا منابع لازم برای خرید طلای بیشتر را فراهم کنند.

تغییر در الگوی نگهداری ذخایر طلا

این نظرسنجی همچنین نشان می‌دهد بانک‌های مرکزی در حال بازنگری در محل نگهداری ذخایر طلای خود هستند.

بر اساس نتایج منتشر شده، ‌Bank of England همچنان محبوب‌ترین محل نگهداری ذخایر طلا در میان بانک‌های مرکزی جهان محسوب می‌شود و ۵۷ درصد از پاسخ‌دهندگان آن را به عنوان محل اصلی ذخیره‌سازی انتخاب کرده‌اند.

پس از آن، نگهداری طلا در داخل کشور با ۴۹ درصد و ‌Bank for International Settlements با ۱۶ درصد در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

در مقابل، تمایل به استفاده از ‌Swiss National Bank برای نگهداری ذخایر طلا کاهش یافته و سهم آن از ۱۲ درصد در سال ۲۰۲۵ به ۶ درصد رسیده است.

افزایش گرایش به ذخیره‌سازی داخلی

بررسی‌ها نشان می‌دهد بانک‌های مرکزی بیش از گذشته به نگهداری طلا در داخل مرزهای خود علاقه‌مند شده‌اند.

بر اساس این نظرسنجی، ۹ درصد از پاسخ‌دهندگان طی یک سال گذشته میزان ذخیره‌سازی داخلی طلای خود را افزایش داده‌اند، در حالی که این رقم در سال گذشته تنها ۵ درصد بود.

همچنین ۱۰ درصد از بانک‌های مرکزی اعلام کرده‌اند که برای کاهش ریسک، محل نگهداری ذخایر طلای خود در خارج از کشور را متنوع‌تر کرده‌اند؛ رقمی که در نظرسنجی سال قبل تنها ۲ درصد گزارش شده بود.

کارشناسان معتقدند افزایش نااطمینانی‌های سیاسی و اقتصادی، تشدید رقابت‌های ژئوپلیتیکی و نگرانی از تحریم‌ها و محدودیت‌های مالی بین‌المللی موجب شده است بانک‌های مرکزی بیش از گذشته به طلا به عنوان دارایی امن و مستقل از نظام مالی جهانی توجه کنند؛ روندی که می‌تواند در سال‌های آینده نیز ادامه یابد و جایگاه طلا را در ذخایر رسمی کشورها بیش از پیش تقویت کند.

*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما