دام ارزان شد، گوشت نه/چرا کاهش قیمت به سفره مردم نرسید؟

با وجود افزایش عرضه و کشتار دام و کاهش حدود ۳۰ درصدی قیمت دام زنده، نرخ گوشت در بازار همچنان در سطوح بالایی قرار دارد؛ شرایطی که فاصله میان قیمت دام در مبدأ و قیمت گوشت در بازار مصرف را بیش از گذشته نمایان کرده است.

منصور پوریان، رئیس شورای تأمین دام کشور، با اشاره به وضعیت بازار دام اظهار کرد: طی یکی دو ماه اخیر قیمت دام زنده کاهش قابل توجهی داشته که افزایش عرضه و گرمای هوا از مهم‌ترین عوامل آن بوده است.

وی افزود: افزایش عرضه دام در فصل تابستان اتفاق تازه‌ای نیست، اما میزان کاهش قیمت در شرایط فعلی قابل توجه است. در حال حاضر قیمت دام زنده سبک و سنگین حدود ۳۰ درصد کاهش یافته و نسبت عرضه به تقاضا نیز در وضعیت مناسبی قرار دارد.

کاهش واردات و افزایش سهم تولید داخلی

پوریان با اشاره به کاهش واردات گوشت در ماه‌های اخیر گفت: از اسفندماه و همزمان با آغاز جنگ، واردات گوشت کاهش محسوسی داشته و طبق آمار گمرک، واردات در محدوده ۱۰ تا ۱۱ هزار تن بوده است؛ رقمی که در مقایسه با نیاز بازار پایین محسوب می‌شود.

این کاهش واردات در حالی رخ داده که کشور در ماه‌های گذشته چند دوره افزایش مصرف از جمله ماه رمضان، نوروز، عید قربان و ماه‌های محرم و صفر را پشت سر گذاشته است.

رئیس شورای تأمین دام کشور ادامه داد: با وجود کاهش واردات، میزان کشتار دام در این مدت بالا بوده و عرضه گوشت نیز افزایش یافته است. بخش قابل توجهی از نیاز بازار از محل تولید داخل تأمین شده و این موضوع نشان می‌دهد ظرفیت تولید داخلی می‌تواند حتی در دوره‌های اوج مصرف نیز بخش عمده نیاز کشور را پوشش دهد.

وی البته تأکید کرد که این وضعیت در شرایطی رقم خورده که دامداران با افزایش هزینه‌های تولید و محدودیت‌های مختلف مواجه هستند و ساختار هزینه در این بخش نسبت به گذشته تغییر کرده است.

ظرفیت تولید دام هنوز به‌طور کامل فعال نیست

پوریان با تأکید بر ضرورت ایجاد شرایط اقتصادی مناسب برای دامداران گفت: سیاست‌گذاری صحیح و فراهم کردن فضای اقتصادی مناسب می‌تواند به توسعه تولید دام کمک کند. همچنین تولید قراردادی می‌تواند یکی از ابزارهای مؤثر برای گسترش دامداری‌ها باشد.

وی افزود: کشور از ظرفیت‌های مناسبی در حوزه دامداری برخوردار است، اما میزان تولید در بسیاری از واحدها کمتر از نصف ظرفیت موجود است. اگر این ظرفیت فعال شود، ایران می‌تواند به یکی از کشورهای مهم منطقه در تولید گوشت تبدیل شود و حتی در آینده زمینه برای صادرات قانونی دام و گوشت نیز فراهم خواهد شد.

قیمت بره نر به ۶۳۰ هزار تومان رسید

رئیس شورای تأمین دام کشور درباره قیمت دام زنده اظهار کرد: قیمت بره نر شاخص در حال حاضر حدود ۶۳۰ هزار تومان است و سایر بره‌ها نیز متناسب با نوع و وزن، عمدتاً در محدوده کمتر از ۶۲۰ تا ۶۳۰ هزار تومان معامله می‌شوند.

به گفته وی، قیمت گوساله با وزن حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ کیلوگرم نیز در محدوده ۵۰۰ هزار تومان قرار دارد و سایر اقلام دام سنگین نیز بسته به شرایط، قیمت‌های متفاوتی دارند.

پوریان همچنین به افزایش جمعیت گاومیش در کشور اشاره کرد و گفت: در سال‌های گذشته توجه چندانی به تولید گاومیش نمی‌شد، اما اکنون جمعیت این دام به حدود ۲۵۰ هزار رأس رسیده است که می‌تواند به تنوع‌بخشی سبد تولید گوشت کشور کمک کند.

هزینه‌های زنجیره عرضه؛ حلقه مفقوده قیمت گوشت

پوریان درباره چرایی بالا ماندن قیمت گوشت با وجود کاهش قیمت دام زنده گفت: ایران حدود ۶۷ میلیون رأس دام سبک دارد و از نظر جمعیت دام سبک در منطقه جایگاه بالایی دارد، اما با وجود این ظرفیت، قیمت گوشت در بازار همچنان بالاست.

وی توضیح داد: قیمت گوشت در مناطق مختلف کشور یکسان نیست و حتی در نقاط مختلف تهران نیز تفاوت قیمت مشاهده می‌شود. بخش مهمی از این اختلاف به هزینه‌های موجود در زنجیره عرضه مربوط است.

رئیس شورای تأمین دام کشور ادامه داد: تعداد عرضه‌کنندگان در این زنجیره زیاد است و هر یک از حلقه‌های زنجیره هزینه‌های خاص خود را دارند که در نهایت بر قیمت محصول نهایی اثر می‌گذارد.

افزایش ذخایر گوشت منجمد برای مهار قیمت‌ها

پوریان یکی از راهکارهای کنترل قیمت گوشت را افزایش ذخایر گوشت منجمد عنوان کرد و گفت: باید سازوکاری ایجاد شود که ذخایر گوشت منجمد کشور به حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ هزار تن برسد.

وی افزود: اگر حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد سبد مصرف گوشت از محل ذخایر و عرضه گوشت منجمد تأمین شود، می‌توان انتظار داشت این اقدام بر قیمت اقلام مختلف بازار اثر بگذارد و به ثبات بیشتر قیمت‌ها کمک کند.

هدف‌گذاری تولید یک میلیون و ۵۰۰ هزار تن گوشت

رئیس شورای تأمین دام کشور با تأکید بر ضرورت افزایش تولید داخلی اظهار کرد: نباید تنها به حفظ جمعیت دامی موجود اکتفا کرد، بلکه باید برای رشد تولید گوشت و توسعه صادرات نیز برنامه داشت.

به گفته پوریان، نیاز سالانه کشور در بالاترین سطح مصرف حدود یک میلیون و ۱۰۰ هزار تن برآورد می‌شود، در حالی که تولید داخلی در حال حاضر حدود ۹۷۰ هزار تن است.

وی افزود: بر اساس برآوردهای حوزه امور دام، باید تولید گوشت کشور به حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار تن افزایش یابد تا علاوه بر تأمین نیاز داخلی، امکان حضور پایدار در بازارهای صادراتی نیز فراهم شود.

افزایش عرضه گوشت در پاییز

پوریان با اشاره به چشم‌انداز تولید در ماه‌های آینده گفت: بررسی وضعیت دامداری‌های بزرگ کشور در بخش دام سبک و سنگین نشان می‌دهد شرایط تولید در پاییز مناسب‌تر خواهد شد و میزان تولید گوشت نسبت به سال گذشته افزایش پیدا می‌کند.

وی خاطرنشان کرد: افزایش عرضه می‌تواند به کاهش فشار قیمتی در بازار کمک کند، اما برای ایجاد ثبات پایدار همچنان باید ذخایر گوشت منجمد تقویت شود و سهم این بخش به حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد سبد بازار برسد.

رئیس شورای تأمین دام کشور تأکید کرد: افزایش تولید داخلی، فعال‌سازی ظرفیت‌های خالی دامداری‌ها، توسعه صادرات و مدیریت صحیح ذخایر می‌تواند به ایجاد تعادل در بازار گوشت کمک کند؛ در غیر این صورت، کاهش قیمت دام در مبدأ لزوماً به کاهش قیمت گوشت برای مصرف‌کننده منجر نخواهد شد.

*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما