نساجیها در محاصره مشکلات؛ وقتی برق، ارز و سرمایه در گردش همزمان بحران میشوند
رئیس هیاتمدیره انجمن صنایع نساجی ایران با اشاره به ناترازی انرژی، مشکلات ارزی، گرانی مواد اولیه و دشواری تأمین سرمایه در گردش، گفت: تداوم این چالشها بسیاری از واحدهای نساجی را زیر ظرفیت تولید برده و توان رقابت، تولید و اشتغال این صنعت را تهدید میکند.
رئیس هیاتمدیره انجمن صنایع نساجی ایران با اشاره به چالشهای متعدد این صنعت، ناترازی انرژی، مشکلات ارزی، دشواری تأمین سرمایه در گردش و افزایش قیمت مواد اولیه را از مهمترین موانع پیش روی تولیدکنندگان دانست و گفت: تداوم این مشکلات ظرفیت تولید، اشتغال و رقابتپذیری محصولات نساجی ایران را تحت تأثیر قرار داده است.
مجتبی دستمالچیان در نشست خبری با بیان اینکه بسیاری از واحدهای نساجی در حال حاضر پایینتر از ظرفیت اسمی خود فعالیت میکنند، اظهار کرد: در چنین شرایطی، قطعی برق به جای آنکه صرفاً به مدیریت مصرف انرژی کمک کند، موجب کاهش تولید، افزایش هزینهها و تحمیل زیان به واحدهای تولیدی میشود.
وی تأکید کرد: در تصمیمگیریهای مربوط به تأمین انرژی باید حفظ اشتغال، بهویژه در صنایع کاربر مانند نساجی، مورد توجه قرار گیرد. بخش قابل توجهی از ارزش افزوده صنعت نساجی بر پایه نیروی انسانی ایجاد میشود و از این رو، تداوم فعالیت واحدهای این صنعت ارتباط مستقیمی با حفظ اشتغال دارد.
احداث نیروگاه اختصاصی؛ راهکار پرهزینه برای نساجیها
رئیس هیاتمدیره انجمن صنایع نساجی ایران درباره پیشنهاد احداث نیروگاه توسط واحدهای تولیدی گفت: برخی پیشنهاد میکنند واحدهای صنعتی با سرمایهگذاری شخصی برای تأمین برق مورد نیاز خود نیروگاه احداث کنند، اما هزینه بالای این سرمایهگذاری میتواند قیمت تمامشده محصولات را به میزان قابل توجهی افزایش دهد.
دستمالچیان افزود: افزایش هزینه تولید در نهایت موجب کاهش توان رقابتی محصولات نساجی در بازارهای داخلی و خارجی خواهد شد و نمیتوان انتظار داشت واحدی که با هزینههای سنگین انرژی و سرمایهگذاری مواجه است، همچنان بتواند با رقبای خارجی رقابت کند.
وی با اشاره به سهم صنعت نساجی در اشتغال کشور اظهار کرد: حدود ۱۳ درصد اشتغال کشور به صورت مستقیم و غیرمستقیم به صنعت نساجی وابسته است و همین موضوع اهمیت حمایت از این صنعت را دوچندان میکند.
به گفته وی، صنعت نساجی در سالهای اخیر علاوه بر فشار ناشی از واردات و قاچاق، با مشکلات ناشی از اختلال در زنجیره تأمین و وابستگی به صنایع بالادستی، بهویژه صنعت پتروشیمی، نیز مواجه بوده است؛ با این حال فعالان این صنعت تلاش کردهاند با شرایط موجود سازگار شوند و فعالیت خود را ادامه دهند.
سیاست ارزی، صادرات نساجی را تحت فشار قرار داده است
دستمالچیان با اشاره به محدودیت منابع ارزی کشور گفت: اقتصاد ایران به شدت به ورود ارز از مسیر صادرات نیاز دارد، اما برخی سیاستها عملاً انگیزه صادرکنندگان برای فعالیت در این حوزه را کاهش داده است.
وی افزود: در بسیاری از کشورها برای حمایت از صادرکنندگان، مشوقهای مالی و تسهیلات در نظر گرفته میشود، اما صادرکنندگان ایرانی علاوه بر مشکلات ساختاری، با جریمهها و محدودیتهای مختلف نیز مواجه هستند.
رئیس هیاتمدیره انجمن صنایع نساجی ایران، شکاف میان نرخهای مختلف ارز را یکی از مشکلات اصلی صادرکنندگان دانست و گفت: تفاوت قابل توجه میان نرخ ارز در بازار و نرخهای اعلامی برای صادرکنندگان، سودآوری صادرات را کاهش داده و موجب شده محصولات ایرانی با هزینههای بالا و شرایط نامناسب وارد بازارهای جهانی شوند.
وی ادامه داد: نتیجه این وضعیت، کاهش رقابتپذیری تولیدکنندگان ایرانی در برابر رقبای خارجی است؛ در حالی که برای توسعه صادرات باید شرایطی فراهم شود که تولیدکننده بتواند با اطمینان بیشتری در بازارهای بینالمللی حضور پیدا کند.
ناهماهنگی دستگاهها؛ مانعی دیگر برای تولیدکنندگان
دستمالچیان نبود هماهنگی میان بانک مرکزی، سازمان توسعه تجارت و سازمان تعزیرات را یکی دیگر از مشکلات فعالان این صنعت عنوان کرد و گفت: گاهی صادرکنندگان با احکام جریمهای مواجه میشوند که امکان رفع آنها از طریق سامانههای موجود وجود ندارد و همین موضوع در مواردی به توقف یا تعطیلی فعالیت واحدهای تولیدی منجر میشود.
وی همچنین از بروکراسی موجود در نظام بانکی و دشواری تأمین سرمایه در گردش انتقاد کرد و گفت: اگر بانکها به جای تمرکز بر «معدل موجودی حساب»، «انضباط مالی» واحدهای تولیدی را معیار ارزیابی قرار دهند، بخش قابل توجهی از مشکلات تأمین مواد اولیه صنعتگران قابل حل خواهد بود.
تولیدکننده میان خرید مواد اولیه و دریافت تسهیلات گرفتار است
رئیس هیاتمدیره انجمن صنایع نساجی ایران با اشاره به افزایش شدید قیمت مواد اولیه و تورم بالا اظهار کرد: افزایش قیمت نهادههای تولید، نیاز واحدهای نساجی به سرمایه در گردش را به شدت افزایش داده است.
دستمالچیان توضیح داد: تولیدکننده برای ادامه فعالیت ناچار است بخش قابل توجهی از نقدینگی خود را صرف خرید و ذخیرهسازی مواد اولیه کند. در نتیجه موجودی نقدی حساب بانکی کاهش مییابد و همین موضوع میتواند شانس دریافت تسهیلات را از بین ببرد؛ چراکه بانکها در بسیاری از موارد «معدل حساب» را یکی از معیارهای اصلی پرداخت تسهیلات قرار میدهند.
وی این وضعیت را متناقض دانست و افزود: تولیدکننده عملاً باید میان حفظ موجودی مواد اولیه و نگهداری نقدینگی در حساب بانکی یکی را انتخاب کند، در حالی که هر دو برای ادامه فعالیت واحد تولیدی ضروری هستند.
دستمالچیان تأکید کرد: تمرکز صرف بر موجودی حساب بانکی، در شرایط فعلی یک خطای استراتژیک است و میتواند چرخه تولید را با مشکل مواجه کند.
اختیارات محدود بانکها در شهرستانها
وی با اشاره به تمرکز ناقص در شبکه بانکی گفت: بخش قابل توجهی از واحدهای نساجی در استانها و خارج از مراکز اصلی مستقر هستند، اما اختیارات مدیران بانکها در شهرستانها برای اعطای تسهیلات بسیار محدود است.
رئیس هیاتمدیره انجمن صنایع نساجی ایران افزود: زمانی که سقف اختیار یک مدیر بانکی در شهرستان برای پرداخت تسهیلات تنها ۱۰ میلیارد ریال باشد، این رقم حتی هزینههای اولیه تأمین مواد اولیه یک واحد تولیدی متوسط را نیز پوشش نمیدهد.
وی همچنین زمان دریافت تسهیلات را یکی از عوامل مهم در ادامه فعالیت واحدهای تولیدی دانست و گفت: فرآیند دریافت تسهیلات بانکی ممکن است تا چهار ماه طول بکشد، در حالی که قیمت مواد اولیه و نرخ ارز در بازار روزانه تغییر میکند.
دستمالچیان تصریح کرد: وقتی تسهیلات پس از چند ماه به دست تولیدکننده میرسد، ممکن است افزایش قیمت مواد اولیه و نوسانات نرخ ارز بخش قابل توجهی از قدرت خرید منابع مالی را از بین برده باشد و در نتیجه، توجیه اقتصادی طرح نیز تغییر کند.
تلاش برای خرید متمرکز مواد اولیه
رئیس هیاتمدیره انجمن صنایع نساجی ایران گفت: انجمن برای کاهش آثار این مشکلات، اقداماتی از جمله ارائه خدمات مشاورهای و توسعه تعاملات گروهی و خرید متمرکز را دنبال میکند، اما گستردگی جغرافیایی واحدهای نساجی در کشور، اجرای این برنامهها را با دشواریهایی مواجه کرده است.
وی در پایان تأکید کرد: برای عبور صنعت نساجی از شرایط فعلی، بانکها و نهادهای سیاستگذار باید با درک واقعبینانهتری از شرایط اقتصادی و جنگ اقتصادی، از واحدهای تولیدی برخوردار از انضباط مالی حمایت کنند.
دستمالچیان خاطرنشان کرد: حمایت مؤثر از تولیدکنندگان، تسهیل تأمین سرمایه در گردش، اصلاح فرآیندهای بانکی، رفع موانع صادراتی و تأمین پایدار انرژی میتواند به واحدهای نساجی کمک کند تا ضمن حفظ ظرفیت تولید، اشتغال موجود و توان رقابت خود را نیز حفظ کنند.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما