افت ۳۵ درصدی تولید و فرار خریداران؛ بازار خودرو به کدام سمت میرود؟
بازار خودرو در هفتههای اخیر همزمان با افزایش نرخ ارز، افت تولید، واردات کمرمق و کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان، وارد مرحلهای متفاوت شده است؛ شرایطی که به گفته یک کارشناس صنعت خودرو، بار دیگر خودرو را از یک کالای مصرفی به ابزاری برای حفظ ارزش پول و پوشش تورم تبدیل کرده است.
بازار خودرو در هفتههای اخیر همزمان با افزایش نرخ ارز، افت تولید، واردات کمرمق و کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان، وارد مرحلهای متفاوت شده است؛ شرایطی که به گفته یک کارشناس صنعت خودرو، بار دیگر خودرو را از یک کالای مصرفی به ابزاری برای حفظ ارزش پول و پوشش تورم تبدیل کرده است.
مسیح فرزانه، کارشناس و فعال صنعت و بازار خودرو، با اشاره به اثر نوسانات ارزی بر بازار گفت در چند هفته گذشته نرخ ارز بهطور میانگین ۱۳ تا ۱۵ درصد افزایش یافته و دلار یکی از مهمترین شاخصهای ارزشگذاری خودروهای داخلی، مونتاژی و وارداتی در بازار ایران است.
با این حال، در همین مدت میانگین افزایش قیمت خودرو حدود ۱۰ درصد بوده است. به گفته فرزانه، این اختلاف نشان میدهد بازار خودرو در شرایط فعلی بهطور کامل همراستا با نرخ دلار حرکت نمیکند و واکنش آن به تحولات ارزی با تأخیر و متناسب با شرایط تقاضا انجام میشود.
او معتقد است بازار خودرو بهعنوان یک بازار سرمایهای، رفتار هوشمندانهای دارد و تغییرات خود را بر اساس شرایط واقعی اقتصاد تنظیم میکند. در شرایطی که بخش قابل توجهی از مصرفکنندگان از بازار فاصله گرفتهاند و قدرت خرید برای خودروهای وارداتی با قیمتهای میلیاردی و چند ده میلیارد تومانی کاهش یافته، بازار نمیتواند صرفاً همزمان با نوسانات لحظهای ارز حرکت کند.
قیمت خودرو را کف بازار تعیین میکند، نه آگهیهای آنلاین
این کارشناس بازار خودرو تأکید کرد قیمتهای درجشده در پلتفرمهای آنلاین و فضای مجازی لزوماً معیار واقعی بازار نیستند و برخی مالکان، قیمتهایی غیرواقعی برای خودروهای خود اعلام میکنند که عملاً امکان انجام معامله را از بین میبرد.
به گفته فرزانه، قیمت واقعی خودرو در «کف بازار» مشخص میشود و برای دستیابی به قیمت واقعی، نمیتوان صرفاً با بررسی آگهیهای اینترنتی یا نشستن در منزل به نتیجه رسید. خریدار باید با حضور در بازار، مراجعه به نمایشگاهها، دفاتر و تأمینکنندگان مختلف، قیمتهای موجود را مقایسه کند تا به میانگین واقعی بازار برسد.
او همچنین تلاش فعالان بازار و شرکتها برای حفظ فروش و تأمین نقدینگی را یکی دیگر از عوامل مؤثر بر قیمتهای رقابتی دانست و گفت فعالان بازار تلاش میکنند با سود متعارف، فروش خود را ادامه دهند و قیمتها را تا حد امکان با واقعیت بازار هماهنگ کنند.
افت ۳۵ درصدی تولید خودرو
فرزانه با اشاره به وضعیت تولید خودرو گفت در شش ماهه نخست سال ۱۴۰۵، میانگین افت تولید خودرو حدود ۳۵ درصد بوده و خودروهای مونتاژی نیز با شرایط مشابهی مواجه شدهاند.
او درباره واردات نیز گفت اگرچه در ظاهر ویترین جذابی از واردات خودرو برای تنظیم بازار ارائه شده، اما در عمق بازار، پویایی و نشاط لازم در حوزه واردات و عرضه دیده نمیشود. در نتیجه، هم عرضه و هم تقاضا تحت تأثیر شرایط موجود قرار گرفتهاند.
به گفته این کارشناس، تأمین خودرو نسبت به گذشته دشوارتر شده است. در بخش خودروهای داخلی و مونتاژی نیز تأمین مواد اولیه و قطعات با چالش مواجه شده و افزایش هزینه این بخشها در کنار رشد نرخ ارز، فشار مضاعفی بر قیمت تمامشده خودرو وارد کرده است.
خریداران از بازار خودرو عقب نشستند
فرزانه با تشریح رفتار خریداران گفت در هفتههای اخیر مانند ماههای گذشته، حضور هیجانی مصرفکنندگان در بازار مشاهده نمیشود و خبری از صفهای گسترده برای ثبتنام خودرو نیست.
او معتقد است قدرت خرید مصرفکنندگان، چه در بازار خودروهای داخلی و مونتاژی و چه در میان خریداران خودروهای وارداتی، تا یک سطح مشخص میتواند با تورم حرکت کند و پس از آن، توان خرید کاهش مییابد. در چنین شرایطی، هرگاه بازار ارز نوسان قابل توجهی را تجربه میکند، معاملات خودرو نیز با افت مواجه میشود و به اصطلاح «چراغ معاملات» خاموش میشود.
در بخش خودروهای وارداتی نیز بخشی از عرضهکنندگان، فعالان بازار و حتی مصرفکنندگانی که خودرو خریداری یا ثبتنام کردهاند، خودروهای خود را در پارکینگ نگهداری میکنند. به این ترتیب، خودرو در بخشی از بازار دیگر صرفاً وسیله حملونقل نیست و به یک کالای سرمایهای و سپر تورمی تبدیل شده است.
تعرفه ۱۰۰ درصدی؛ تهدیدی برای خودروهای اقتصادی و هیبریدی
فرزانه درباره گمانهزنیهای مربوط به یکسانسازی تعرفه واردات خودرو و احتمال رسیدن آن به ۱۰۰ درصد نیز گفت بر اساس اظهارات مطرحشده، به نظر میرسد وزارت صنعت، معدن و تجارت و دولت با چنین تصمیمی موافق نیستند.
با این حال، او هشدار داد در صورت اجرای چنین سیاستی، بخش قابل توجهی از خودروهایی که در گروه خودروهای اقتصادی قرار میگیرند، بهویژه مدلهای زیر ۲۵۰۰ سیسی، برقی و هیبریدی، ممکن است با افزایش قابل توجه قیمت مواجه شوند و میانگین رشد قیمت آنها به حدود ۴۰ درصد برسد.
این کارشناس بازار خودرو در پایان، یکسانسازی احتمالی تعرفهها را با برخی اهداف و الزامات قانونی در حوزه خودرو و محیط زیست در تعارض دانست و گفت قانون هوای پاک و قانون ساماندهی صنعت خودرو، سیاستگذار را به سمت حفظ تعرفههای پلکانی و نزدیک به صفر برای خودروهای برقی و هیبریدی سوق دادهاند.
در مجموع، ترکیب افزایش نرخ ارز، کاهش تولید، محدود بودن عرضه وارداتی و افت قدرت خرید مصرفکنندگان، بازار خودرو را در وضعیتی قرار داده که همزمان با کاهش معاملات، نقش خودرو بهعنوان یک دارایی برای حفظ ارزش پول نیز پررنگتر شده است؛ وضعیتی که در صورت تداوم، فاصله میان قیمتهای اعلامی و قیمت واقعی معاملات را نیز بیشتر خواهد کرد.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما
انتهای پیام