۳۲۰۰ سامانه دولتی شناسایی شد؛ دولت بهدنبال پایان جزیرهای عمل کردن خدمات دیجیتال
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با اعلام شناسایی حدود ۳۲۰۰ سامانه در دستگاههای دولتی، از ضرورت عبور از دیجیتالیکردن پراکنده فرایندها و حرکت بهسوی زیستبوم یکپارچه خدمات دولت خبر داد؛ رویکردی که بر مشارکت بخش خصوصی، کاهش موازیکاری و واگذاری نقش اجرایی به کسبوکارها تأکید دارد.
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با انتقاد از تعدد سامانههای دولتی و نبود یکپارچگی در ارائه خدمات دیجیتال اعلام کرد تاکنون حدود ۳۲۰۰ سامانه در دستگاههای اجرایی شناسایی شده است؛ سامانههایی که به گفته وی، با وجود صرف منابع برای راهاندازی آنها، لزوماً به سادهتر شدن فرایندهای اداری منجر نشدهاند.
سید ستار هاشمی در نشست معرفی الگوی زیستبوم دیجیتال دولت که روز دوشنبه در سازمان برنامه و بودجه برگزار شد، اظهار کرد: در سالهای گذشته بیشتر فرایندهای موجود دیجیتالی شدهاند، اما نگاه یکپارچه و زیستبومی به تحول دیجیتال شکل نگرفته است. به همین دلیل، مردم همچنان با سامانههای متعدد، اختلالهای مکرر و پیچیدگی فرایندهای اداری مواجهاند.
وی افزود: هدف از ایجاد زیستبوم دیجیتال دولت، ارائه خدمات هماهنگ و دسترسپذیر به مردم و فراهم کردن امکان دسترسی سریعتر به اطلاعات و آمار موردنیاز است. به گفته هاشمی، یکپارچهسازی دادهها میتواند در مدیریت حوادث طبیعی، ارزیابی خسارتها و بهبود ارائه خدمات عمومی نیز مؤثر باشد.
۳۲۰۰ سامانه دولتی؛ نتیجه دیجیتالیسازی بدون یکپارچگی
وزیر ارتباطات با اشاره به تجربه سالهای گذشته گفت: مردم در میان انبوهی از سامانهها گرفتار شدهاند و برای انجام امور خود ناچارند مراحل مختلفی را طی کنند. در واقع، بسیاری از فرایندهای سنتی تنها به شکل دیجیتال درآمدهاند، بدون آنکه مراحل زائد حذف یا خدمات به یکدیگر متصل شوند.
هاشمی برای توضیح این وضعیت، فرایند سفر زمینی از تهران به شیراز را مثال زد و گفت همانطور که توقفهای متعدد میتواند مسیر سفر را طولانی کند، طراحی نامناسب سامانههای دولتی نیز باعث میشود مردم بارها در جریان دریافت یک خدمت متوقف شوند.
وی تأکید کرد راهاندازی سامانههای جدید ممکن است در کوتاهمدت بخشی از مشکلات را برطرف کند، اما اگر این اقدامات بدون توجه به معماری یکپارچه خدمات انجام شود، در بلندمدت بر پیچیدگی و هزینههای دولت میافزاید.
مشارکت بخش خصوصی در ارائه خدمات دیجیتال
هاشمی با تأکید بر ضرورت همکاری دولت و بخش خصوصی گفت: تجربه کسبوکارهای دیجیتال نشان میدهد ارائه خدمات پایدار بدون استفاده از ظرفیت شرکتهای تخصصی امکانپذیر نیست. به گفته وی، همین موضوع موجب شده است دولت به سمت طراحی یک مدل اکوسیستمی برای ارائه خدمات حرکت کند.
وی با انتقاد از تنظیمگری پشت درهای بسته و بدون مشارکت میدانی فعالان اقتصادی افزود: تا زمانی که از تجربههای بخش خصوصی استفاده نشود، امکان تدوین راهکارهای مؤثر برای تحول دیجیتال فراهم نخواهد شد.
وزیر ارتباطات همچنین با اشاره به محدودیت دولت در جذب و نگهداشت نیروی انسانی متخصص، واگذاری نقش اجرایی به بخش خصوصی و تمرکز دولت بر تنظیمگری را از محورهای رویکرد جدید عنوان کرد.
کاهش موازیکاری و هزینههای تحول دیجیتال
هاشمی با بیان اینکه در برخی سامانههای دولتی، الگوها و ماژولهای مشابه بارها تکرار شدهاند، این رویکرد را از عوامل افزایش هزینه و آسیبپذیری زیرساختها دانست. به گفته وی، تکرار اجزای مشابه در سامانههای مختلف میتواند هنگام بروز حملات سایبری، دامنه آسیب را به چند دستگاه گسترش دهد.
وی افزود در مدل مفهومی زیستبوم دیجیتال دولت تلاش میشود برنامهها و اهداف دستگاههای اجرایی با توجه به معماری زیستبومها طراحی و اجرا شوند؛ رویکردی که ممکن است زمانبر باشد، اما میتواند از تکرار پروژههای مشابه و اتلاف منابع جلوگیری کند.
وزیر ارتباطات همچنین با اشاره به ضرورت اولویتبندی پروژهها گفت نباید به راهاندازی مقطعی سامانهها اکتفا کرد، بلکه باید پروژههای زیربنایی و دارای اثر بلندمدت در اولویت قرار گیرند.
حرکت بهسوی نسل جدید تنظیمگری
هاشمی با اشاره به تجربه واگذاری برخی خدمات ارتباطی به اپراتورها اظهار کرد: در گذشته، متقاضیان برای دریافت خط تلفن ثابت گاهی ماهها یا حتی سالها منتظر میماندند، اما با تغییر رویکرد و واگذاری اجرای خدمت به اپراتورها، نقش دولت به سمت تنظیمگری حرکت کرد.
وی تأکید کرد در الگوی جدید زیستبوم دیجیتال نیز بخش خصوصی میتواند نقش اجرایی و کاربری داشته باشد و دولت بر تنظیمگری و تعیین چارچوبها تمرکز کند. به گفته وی، این رویکرد میتواند به اقتصادیتر شدن ارائه خدمات و اصلاح فرایندها بر اساس نیاز کاربران منجر شود.
وزیر ارتباطات در پایان، حرکت به سمت تنظیمگری هماهنگ میان فناوری اطلاعات و بخشهای مختلف اقتصاد، از جمله کشاورزی و صنعت، را از الزامات نسل جدید تنظیمگری دانست و بر ضرورت فاصله گرفتن از نگاههای بخشی در تحول دیجیتال تأکید کرد.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما