معادن ایران در مسیر هوشمندسازی؛ کاهش هزینه‌ها با اکتشاف عمیق و فناوری‌های نوین
رئیس هیات عامل ایمیدرو با تأکید بر ضرورت سرمایه‌گذاری هدفمند در تحقیق و توسعه، اکتشاف عمیق، هوشمندسازی معادن و استفاده از فناوری‌های نوین را از الزامات کاهش هزینه‌های تولید، افزایش بهره‌وری و تقویت رقابت‌پذیری صنایع معدنی کشور دانست.
رئیس هیات عامل سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) با تأکید بر ضرورت سرمایه‌گذاری هدفمند در تحقیق و توسعه گفت: اکتشاف عمیق، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، دانش‌بنیان‌سازی و هوشمندسازی معادن از الزامات ارتقای بهره‌وری و تقویت رقابت‌پذیری صنایع معدنی کشور است.
محمدمسعود سمیعی‌نژاد در هفدهمین همایش تحقیق و توسعه صنایع و معادن ایران با عنوان «اکتشاف، معدن هوشمند و نقشه راه آینده صنایع معدنی ایران» اظهار کرد: جایگاه کشورها در صنعت معدن تنها به میزان ذخایر معدنی آن‌ها وابسته نیست، بلکه توانایی کشف ذخایر جدید، دسترسی به اعماق بیشتر، استفاده از داده‌ها و هوش مصنوعی، توسعه اتوماسیون و افزایش بهره‌وری در کنار کاهش مصرف آب و انرژی، نقش تعیین‌کننده‌ای در رقابت جهانی دارد.
وی افزود: تحقیق و توسعه باید در مرکز تصمیم‌گیری شرکت‌های معدنی قرار گیرد و فعالیت‌های پژوهشی زمانی ارزش راهبردی پیدا می‌کنند که به حل مسائل واقعی صنعت منجر شوند؛ از جمله کاهش هزینه‌های حفاری و استخراج، افزایش ضریب بازیابی مواد معدنی، کاهش مصرف آب و انرژی، افزایش عمر تجهیزات، ارتقای ایمنی و شناسایی ذخایر جدید.
اکتشاف عمیق؛ راهکاری برای عبور از چالش‌های معدنی
معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت با اشاره به چالش‌های پیش‌روی معادن کشور گفت: کاهش عیار برخی ذخایر، افزایش عمق استخراج، رشد هزینه‌های عملیاتی، محدودیت منابع آب و انرژی و فرسودگی بخشی از ماشین‌آلات، از مهم‌ترین مسائلی هستند که توسعه بخش معدن را با دشواری مواجه کرده‌اند.
به گفته سمیعی‌نژاد، مقابله با این چالش‌ها صرفاً از طریق افزایش سرمایه‌گذاری فیزیکی امکان‌پذیر نیست و توسعه دانش، فناوری، نوآوری و تربیت نیروی انسانی متخصص باید به‌صورت جدی در دستور کار شرکت‌های معدنی قرار گیرد.
رئیس هیات عامل ایمیدرو، توسعه فناوری‌های اکتشافی و حفاری‌های پیشرفته را از محورهای مهم تحقیق و توسعه دانست و تصریح کرد: استفاده از فناوری‌های جدید می‌تواند کیفیت داده‌های اکتشافی را افزایش دهد، سرعت عملیات را بهبود بخشد و هزینه شناسایی و ارزیابی ذخایر معدنی در اعماق بیشتر را کاهش دهد.
وی همچنین با اشاره به وجود ذخایر کم‌عیار، پیچیدگی‌های کانی‌شناسی و ناخالصی‌های موجود در بخشی از منابع معدنی کشور گفت: به‌کارگیری روش‌های نوین فرآوری می‌تواند امکان بهره‌برداری اقتصادی از ذخایری را فراهم کند که در گذشته از نظر اقتصادی توجیه‌پذیر نبوده‌اند.
کاهش مصرف آب و انرژی؛ ضرورت اقتصادی صنایع معدنی
محدودیت منابع آبی و ضرورت مدیریت مصرف انرژی، از دیگر محورهای مورد تأکید رئیس هیات عامل ایمیدرو بود. وی توسعه فناوری‌های کم‌آب‌بر، بازیافت و بازچرخانی آب در کارخانه‌های فرآوری و بهینه‌سازی مصرف انرژی را از اقدامات مؤثر برای کاهش هزینه‌های تولید و افزایش رقابت‌پذیری محصولات معدنی ایران برشمرد.
بر اساس این رویکرد، موفقیت طرح‌های تحقیق و توسعه نباید صرفاً با میزان هزینه‌کرد یا تعداد پروژه‌های پژوهشی سنجیده شود؛ بلکه میزان صرفه‌جویی در منابع، کاهش هزینه‌های عملیاتی، افزایش بازیابی مواد معدنی و ارتقای کیفیت محصولات نیز باید در ارزیابی عملکرد این طرح‌ها مورد توجه قرار گیرد.
چنین رویکردی می‌تواند به شرکت‌های معدنی کمک کند تا منابع مالی خود را به سمت پروژه‌هایی هدایت کنند که علاوه بر بهبود عملکرد عملیاتی، بازده اقتصادی مشخص‌تری دارند.
پیوند دانشگاه و صنعت؛ حلقه مفقوده توسعه فناوری معدنی
سمیعی‌نژاد با اشاره به ظرفیت علمی دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی کشور و نیازهای فناورانه شرکت‌های معدنی اظهار کرد: فاصله میان فعالیت‌های پژوهشی و نیازهای عملیاتی صنعت، یکی از چالش‌های مهم این حوزه است.
وی تأکید کرد که مسائل واقعی و اولویت‌دار شرکت‌های معدنی باید به موضوع پژوهش‌های دانشگاهی تبدیل شوند و همکاری میان صنعت، دانشگاه و مراکز پژوهشی در قالب سازوکارهای پایدار و هدفمند گسترش یابد.
رئیس هیات عامل ایمیدرو، ایجاد مراکز مشترک تحقیق و توسعه با اهداف روشن، بودجه پایدار، برنامه اجرایی مشخص و شاخص‌های قابل‌اندازه‌گیری را از راهکارهای تقویت این همکاری دانست. به گفته وی، حمایت مؤثر از شرکت‌های دانش‌بنیان فعال در حوزه فناوری‌های معدنی نیز برای توسعه توان فناورانه این بخش ضروری است.
وی همچنین تدوین نقشه راه فناوری و تحقیق و توسعه برای افق پنج تا ۱۰ ساله را ضروری دانست و گفت: این نقشه راه باید با برنامه‌های سرمایه‌گذاری، توسعه تولید، تأمین تجهیزات، تربیت نیروی انسانی و نیازهای آینده شرکت‌های معدنی هماهنگ باشد.
توسعه پایدار؛ فراتر از استخراج و سود کوتاه‌مدت
معاون وزیر صمت در بخش دیگری از سخنان خود تأکید کرد که ارزیابی عملکرد پروژه‌های معدنی نباید صرفاً بر میزان استخراج یا سودآوری کوتاه‌مدت استوار باشد.
به گفته وی، مدیریت پسماندها و باطله‌های معدنی، کاهش گردوغبار و آلاینده‌ها، بازچرخانی آب، احیای اراضی معدنی، ارتقای ایمنی کارکنان و توجه به جوامع محلی نیز از مؤلفه‌های مهم توسعه پایدار در بخش معدن هستند.
در مجموع، تأکید بر تحقیق و توسعه، اکتشاف عمیق، هوشمندسازی و فناوری‌های دانش‌بنیان نشان می‌دهد که ارتقای رقابت‌پذیری صنایع معدنی به مجموعه‌ای از اقدامات هم‌زمان نیاز دارد. برای تحقق این هدف، سرمایه‌گذاری در فناوری باید با نیازهای عملیاتی معادن، کاهش هزینه‌های تولید، مدیریت منابع و تربیت نیروی انسانی متخصص پیوند بخورد تا نتایج آن در بهره‌وری و عملکرد اقتصادی بنگاه‌ها نمایان شود.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما
انتهای پیام