بازار کار مهارت میخواهد نه مدرک/دولت چهاردهم به دنبال ترمیم شکاف آموزش و اشتغال
در حالی که بخش قابل توجهی از فارغالتحصیلان دانشگاهی به دلیل نداشتن مهارتهای کاربردی از یافتن شغل مناسب بازماندهاند، کارشناسان بازار کار و مسئولان دولتی بر ضرورت عبور از مدرکگرایی و حرکت به سمت مهارتآموزی و پیوند جدی صنعت و دانشگاه تأکید دارند.
هماکنون بخش زیادی از فارغالتحصیلان دانشگاهی به دلیل فقدان مهارتهای متناسب با رشته تحصیلی خود، امکان ورود مؤثر به بازار کار را ندارند؛ موضوعی که موجب افزایش بیکاری دانشآموختگان شده است. در این میان، کارشناسان معتقدند بازار کار امروز بیش از مدرک دانشگاهی، به نیروی ماهر، متخصص و کاربلد نیاز دارد و کسب مهارتهای فنی و تخصصی میتواند مسیر اشتغال را برای جوانان هموار کند.
اهمیت حضور نیروی کار ماهر در بنگاهها و واحدهای صنعتی و تولیدی، ضرورت تقویت پیوند میان دانشگاهها و صنایع را بیش از پیش نمایان کرده است. تعامل مؤثر میان صنعت و دانشگاه علاوه بر افزایش بهرهوری و تولید، میتواند به کاهش هزینههای جاری واحدهای تولیدی نیز منجر شود.
کارشناسان بر این باورند که برای ارتقای سطح مهارت نیروی کار، لازم است دانشجویان در کنار آموزشهای نظری، با مهارتهای عملی و محیط واقعی کسبوکار پیش از ورود به بازار کار آشنا شوند. تحقق این هدف مستلزم ارتباط مستمر صنایع با مراکز علمی و دانشگاهی است.
به اعتقاد صاحبنظران، توسعه مهارتآموزی باید از دوران مدرسه آغاز شود تا افراد بر اساس استعداد و علاقه خود مسیر شغلی آینده را انتخاب کنند. فراگیری مهارت از سنین پایین موجب شکوفایی توانمندیها و افزایش احتمال انتخاب شغل متناسب با تواناییهای فردی در آینده خواهد شد.
در همین راستا، تقویت پیوند صنعت و دانشگاه، تأمین منابع پایدار برای آموزشهای فنی و حرفهای و ترمیم شکاف موجود در زنجیره آموزش، در دستور کار دولت قرار گرفته است. همچنین برگزاری تورهای بازدید دانشآموزان و دانشجویان از کارخانهها و واحدهای تولیدی نقش مهمی در آشنایی آنان با فضای واقعی کار و یادگیری اصول فعالیتهای صنعتی دارد.
محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور، در جلسه اخیر شورای عالی آموزش و تربیت فنی، حرفهای و مهارتی با تأکید بر عزم جدی دولت چهاردهم برای توسعه مهارتآموزی، اعلام کرد که مهارت باید محور اصلی نظام آموزشی کشور باشد. وی بر تقویت ارتباط دانشگاهها با صنایع و تأمین منابع پایدار برای آموزشهای فنی و حرفهای تأکید کرد.
عارف با اشاره به ضرورت تحول در نظام آموزش فنی و حرفهای، خواستار ترمیم شکاف زنجیره آموزش و پرهیز از مدرکگرایی شد و دستور داد حداکثر ظرف دو هفته آینده، تفاهمنامه ملی مهارت میان شورای عالی آموزش و پرورش، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و بخش خصوصی نهایی شود. به گفته وی، این تفاهمنامه میتواند گامی عملی در جهت توسعه مهارتآموزی، ایجاد اشتغال و ارتقای سطح علمی و مهارتی نیروی انسانی کشور باشد.
همچنین توسعه هنرستانهای جوار کارخانهای و شهرکهای صنعتی، تقویت ارتباط مراکز مهارتی با پارکهای علم و فناوری و ارتقای کیفیت آموزشهای مهارتی از دیگر محورهای مورد تأکید در این نشست بود.
ناصر چمنی، کارشناس بازار کار، در گفتوگو با ایسنا با اشاره به پیامدهای منفی بیکاری، بر ضرورت فراهمسازی بستر اشتغال و کارآفرینی تأکید کرد و آموزشهای فنی و حرفهای را ابزاری مؤثر برای تربیت نیروی انسانی دانست.
به گفته وی، آمار بیکاری دانشآموختگان بالاست و بسیاری از فارغالتحصیلان پس از سالها تحصیل دانشگاهی، بدون تسلط بر مهارتهای مرتبط با رشته خود وارد بازار کار میشوند و در نهایت از یافتن شغل مناسب ناامید میمانند.
این کارشناس بازار کار با تأکید بر لزوم همخوانی رشتههای دانشگاهی با نیاز بازار کار افزود: با توجه به محدودیت استخدام در دستگاههای دولتی، امکان پشتمیزنشینی برای همه فارغالتحصیلان وجود ندارد و دانشگاهها باید نیروهایی خلاق، ماهر و کارآفرین تربیت و به صنایع معرفی کنند.
کارشناسان بر این باورند که مهارتآموزی علاوه بر تأثیر مثبت بر اشتغال پایدار، نقش مهمی در ارتقای سلامت فردی و اجتماعی دارد و میتواند از بروز بسیاری از آسیبهای روانی و اجتماعی جلوگیری کند.
بیتردید آموزشهای مهارتی نقش کلیدی در توسعه کارآفرینی و کاهش بیکاری ایفا میکند و تا زمانی که مدرکگرایی جای خود را به مهارتآموزی ندهد، چالش بیکاری فارغالتحصیلان همچنان پابرجا خواهد بود.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما