صادرات مرغ مازاد هنوز آغاز نشده است؛ چالش قیمت و سیاستهای ناپایدار در بازار جهانی
مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی با اعلام اینکه تاکنون حتی یک کیلو مرغ بهصورت رسمی صادر نشده، گفت نبود مزیت قیمتی و بیثباتی سیاستهای اقتصادی، مهمترین موانع صادرات مرغ مازاد کشور است.
مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی کشور با اشاره به مطرح شدن موضوع صادرات مرغ مازاد گفت: با وجود گشایشهای ایجادشده برای صادرات، تاکنون حتی یک کیلوگرم گوشت مرغ بهصورت رسمی صادر نشده و نبود مزیت قیمتی و بیثباتی سیاستهای اقتصادی، مهمترین موانع ورود مرغ ایرانی به بازارهای جهانی است.
حبیب اسداللهنژاد با بیان اینکه پس از آغاز جنگ تحمیلی سوم، دولت برای تأمین کالاهای اساسی، تکمیل ذخایر استراتژیک و احتمال طولانی شدن شرایط، صادرات محصولاتی مانند تخممرغ و گوشت مرغ را متوقف کرد، اظهار کرد: با تغییر شرایط بازار و کاهش سرانه مصرف داخلی، صادرات برخی محصولات از جمله گوشت مرغ دوباره آزاد شد، اما این آزادسازی تاکنون به صادرات رسمی منجر نشده است.
وی افزود: در حال حاضر چالش اصلی برای ورود به بازارهای جهانی، نبود مزیت قیمتی است؛ زیرا قیمت مرغ در بازار داخلی تفاوت چندانی با قیمتهای جهانی ندارد و همین موضوع انگیزه صادرات را کاهش میدهد. از سوی دیگر، ناپایداری سیاستهای اقتصادی و مشخص نبودن بازار هدف نیز ریسک فعالیت صادرکنندگان را افزایش داده است.
اسداللهنژاد ادامه داد: ارزیابیها با طرفهای خارجی انجام شده و حتی توافقاتی نیز صورت گرفته است، اما با وجود امیدواری برای ارسال نخستین محمولهها در هفته گذشته، این اتفاق رخ نداد. امیدواریم فرآیند صادرات در هفته جاری آغاز شود.
صادرات آزمایشی ۱۰ هزار تن مرغ
مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی کشور با اشاره به موقت بودن مجوز صادرات گفت: استمرار صادرات کاملاً به شرایط بازار بستگی دارد. بر همین اساس مقرر شده است در مرحله نخست ۱۰ هزار تن گوشت مرغ صادر شود تا وضعیت بازار مورد ارزیابی قرار گیرد و در صورت بازگشت شرایط به حالت عادی، درباره ادامه مسیر تصمیمگیری شود.
وی تأکید کرد: با توجه به کاهش مصرف داخلی و ظرفیت بالای تولید، صادرات نباید به یک اقدام مقطعی محدود شود و لازم است بهصورت پایدار ادامه پیدا کند.
خودکفایی همسایگان تهدیدی برای صادرات مرغ نیست
اسداللهنژاد درباره نگرانیها از حرکت کشورهای همسایه به سمت خودکفایی در تولید کالاهای اساسی گفت: در بررسی این موضوع باید شرایط اقلیمی کشورها را نیز در نظر گرفت. بسیاری از کشورهای حاشیه خلیج فارس به دلیل شرایط نامساعد اقلیمی و محدودیت منابع آبی، ظرفیت بالایی برای پرورش مرغ ندارند.
وی افزود: حتی در برخی استانهای کشور نیز به دلیل صدور بیرویه مجوزها و رعایت نشدن آمایش سرزمین، بهرهوری واحدهای تولیدی کاهش یافته است. بنابراین کشورهای منطقه نیز نمیتوانند به سطحی از خودکفایی برسند که نیازهای امنیت غذایی خود را بهطور کامل تأمین کنند و بخش قابل توجهی از نیاز آنها همچنان از طریق واردات تأمین خواهد شد.
این فعال صنعت مرغ با اشاره به ظرفیت تولید کشور گفت: ایران سالانه ظرفیت تولید حدود ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تن گوشت مرغ را دارد و از زیرساختهای مناسبی شامل واحدهای مرغ مادر، کارخانههای جوجهکشی و کشتارگاههای مجهز برخوردار است.
وی ادامه داد: در مقابل، نیاز داخلی کشور با توجه به کاهش مصرف، حدود ۲ میلیون و ۴۰۰ تا ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تن برآورد میشود. بنابراین بخشی از ظرفیت تولید کشور میتواند به بازارهای صادراتی اختصاص پیدا کند.
اسداللهنژاد تأکید کرد: اعتقاد ما این است که صادرات مرغ باید برای همیشه باز بماند. همانطور که واردات گوشت مرغ بهصورت آزاد انجام میشود، دولت نیز باید با آزادسازی صادرات و ایجاد فضای رقابتی، زمینه افزایش بهرهوری تولید را فراهم کند.
وی پیشنهاد کرد بخشی از وظایف دولت در مدیریت صنعت به تشکلهای تخصصی واگذار شود و گفت: دولت میتواند نقش نظارتی و حمایتی خود را حفظ کند و تشکلها نیز متعهد شوند مرغ مورد نیاز کشور را با نرخ واقعی تأمین کنند.
هوشمندسازی زنجیره تولید تا توزیع مرغ
مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی یکی دیگر از الزامات ساماندهی بازار را هوشمندسازی زنجیره تأمین و توزیع مرغ دانست و گفت: برای شفافسازی، رصد و پایش دقیق میزان تولید و عرضه و در نهایت ساماندهی صنعت مرغ، باید از فعالیتهای جزیرهای عبور کنیم و به سمت ایجاد یک پنجره واحد ملی حرکت کنیم.
وی افزود: اگرچه واگذاری بخشی از اختیارات به تشکلها اهمیت زیادی دارد، اما در شرایط فعلی، هوشمندسازی زنجیره تولید تا مصرف اولویت نخست صنعت مرغ است.
به گفته اسداللهنژاد، ایجاد یک «پنجره واحد ملی» با مشارکت اتحادیهها و تحت نظارت وزارت جهاد کشاورزی میتواند بخشی از دغدغههای تولیدکنندگان و مصرفکنندگان را برطرف کند و در عین حال، اشراف حاکمیت بر زنجیره تولید و توزیع را افزایش دهد.
وی اظهار کرد: در حال حاضر هوشمندسازی این زنجیره در استانهایی مانند اصفهان، کرمان و همدان بهصورت پایلوت در حال اجراست و در مازندران نیز به شکل محدود دنبال میشود، اما این اقدامات توسط سکوهای مختلف و با رویکردهای متفاوت و بهصورت جزیرهای انجام میشود.
اسداللهنژاد نبود استانداردهای مشترک، ضعف هماهنگی و فقدان اشراف جامع بر دادهها را از مهمترین چالشهای این وضعیت دانست و گفت: طرح پیشنهادی اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی به وزارت جهاد کشاورزی، پس از حذف ارز ترجیحی و بازنگری در طرحهای قدیمی مبتنی بر تهاتر نهادههای دامی با مرغ تدوین شده و بر افزایش شفافیت، ارتقای بهرهوری و واگذاری بخشی از وظایف به تشکلهای تخصصی تأکید دارد.
وی افزود: هوشمندسازی زنجیره تولید کمک میکند قیمتگذاری به جای حدس و گمان، بر اساس هزینه و قیمت واقعی تولید انجام شود و جریان تولید مرغ از مزرعه تا سفره بهطور کامل قابل رصد و پایش باشد.
اجرای طرح هوشمندسازی در یک ماه
مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی کشور درباره روند اجرای این طرح گفت: برای اجرای آن نیازی به بررسی در ستاد تنظیم بازار نیست، اما حضور ستادهای تنظیم بازار استانها میتواند در تسهیل اجرای طرح و مقابله با کارشکنی برخی حلقههای فرصتطلب مؤثر باشد.
وی ادامه داد: با استفاده از شبکه گسترده اتحادیهها در استانها و شرکتهای تعاونی در شهرستانها، آمادگی داریم این طرح را در مدت یک ماه در سراسر کشور اجرایی کنیم.
اسداللهنژاد گفت: در حال حاضر منتظر ابلاغ رسمی طرح از سوی وزیر جهاد کشاورزی هستیم. ابلاغ دستورالعمل به سازمانهای جهاد کشاورزی استانها میتواند زمینه ایجاد یک انسجام ملی را فراهم کند و نقش تشکلها را در چارچوب سیاستهای کلان کشاورزی تقویت کند.
وی افزود: اجرای این طرح علاوه بر کاهش هزینهها، میتواند از بروز ناهماهنگی در بازار جلوگیری کرده و مدیریت تولید و عرضه مرغ را بر پایه اطلاعات دقیق و بهروز قرار دهد.
بر اساس آمار اعلامشده، در تیرماه امسال حدود ۱۳۷ میلیون قطعه جوجهریزی انجام شده و پیشبینی میشود همین میزان جوجهریزی در مردادماه نیز تکرار شود؛ موضوعی که ضرورت تعیین تکلیف بازار مازاد تولید و ایجاد مسیرهای پایدار صادراتی را بیش از پیش برجسته میکند.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما