چک‌های کاغذی از امروز کوچک‌تر می‌شوند؛ سهم چک الکترونیکی به ۸۰ درصد می‌رسد

حرکت شبکه بانکی به سمت حذف تدریجی چک‌های کاغذی از اول مهر ۱۴۰۵، وارد مرحله جدیدی می‌شود؛ بر اساس نقشه راه بانک مرکزی، تعداد برگ دسته‌چک کاغذی مشتریان حقیقی به‌صورت مرحله‌ای از ۱۰۰ برگ به ۱۰ برگ کاهش می‌یابد و همزمان سهم صدور دسته‌چک‌های الکترونیکی افزایش خواهد یافت.

این برنامه در چارچوب نقشه راه توسعه چک الکترونیکی بانک مرکزی و با هدف حرکت تدریجی شبکه بانکی به سمت کاهش استفاده از چک‌های کاغذی اجرا می‌شود. بر این اساس، محدودیت تعداد برگ دسته‌چک کاغذی و افزایش سهم چک‌های الکترونیکی به‌صورت همزمان دنبال خواهد شد.

کاهش چهارمرحله‌ای دسته‌چک کاغذی

بر اساس برنامه اعلام‌شده، کاهش سقف دسته‌چک کاغذی برای مشتریان حقیقی طی چهار مرحله انجام می‌شود.

در مرحله نخست، از ابتدای مهر تا پایان آذر ۱۴۰۵، بانک‌ها می‌توانند حداکثر ۱۰۰ برگ دسته‌چک کاغذی برای مشتریان حقیقی صادر کنند.

در مرحله دوم، از ابتدای دی تا پایان اسفند ۱۴۰۵، این سقف به ۵۰ برگ کاهش می‌یابد. در مرحله سوم، از ابتدای فروردین تا پایان اردیبهشت ۱۴۰۶، حداکثر تعداد برگ دسته‌چک کاغذی به ۲۵ برگ خواهد رسید.

در مرحله چهارم نیز که از ابتدای خرداد تا پایان تیر ۱۴۰۶ اجرا می‌شود، سقف دسته‌چک کاغذی مشتریان حقیقی به ۱۰ برگ کاهش خواهد یافت.

به این ترتیب، طی ۱۰ ماه، سقف دسته‌چک کاغذی مشتریان حقیقی از ۱۰۰ برگ در ابتدای اجرای طرح به تنها ۱۰ برگ در مرحله پایانی می‌رسد.

سهم چک‌های الکترونیکی به ۸۰ درصد می‌رسد

همزمان با کاهش تعداد برگ‌های کاغذی، بانک مرکزی افزایش سهم دسته‌چک‌های الکترونیکی را نیز در چهار مرحله دنبال می‌کند.

بر اساس این برنامه، در مرحله نخست از ابتدای مهر تا پایان آذر ۱۴۰۵، سهم دسته‌چک‌های الکترونیکی از مجموع دسته‌چک‌های صادرشده هر بانک باید به ۲۵ درصد برسد.

این سهم در مرحله دوم، از ابتدای دی تا پایان اسفند ۱۴۰۵، به ۴۰ درصد افزایش می‌یابد. در مرحله سوم، از ابتدای فروردین تا پایان اردیبهشت ۱۴۰۶، سهم چک‌های الکترونیکی باید به ۶۰ درصد برسد و در مرحله چهارم، از ابتدای خرداد تا پایان تیر ۱۴۰۶، به ۸۰ درصد افزایش پیدا کند.

بنابراین، در پایان دوره اجرای این برنامه، چهار پنجم دسته‌چک‌های صادرشده در شبکه بانکی باید به شکل الکترونیکی باشد.

سقف دسته‌چک کاغذی برای مشتریان حقوقی

برای مشتریان حقوقی نیز کاهش تعداد برگ دسته‌چک کاغذی در نظر گرفته شده است، اما این کاهش در دو مرحله انجام می‌شود.

بر اساس برنامه بانک مرکزی، از ابتدای مهر ۱۴۰۵ تا پایان اردیبهشت ۱۴۰۶، حداکثر تعداد برگ دسته‌چک کاغذی برای مشتریان حقوقی ۱۰۰ برگ خواهد بود و از ابتدای خرداد تا پایان تیر ۱۴۰۶ این سقف به ۵۰ برگ کاهش می‌یابد.

حذف تدریجی به جای توقف یکباره چک کاغذی

اجرای این برنامه به معنای حذف یکباره چک کاغذی از مبادلات نیست، بلکه بانک مرکزی مسیر گذار به چک الکترونیکی را به‌صورت مرحله‌ای طراحی کرده است. در این فرآیند، همزمان با کاهش سقف دسته‌چک‌های کاغذی، سهم چک‌های الکترونیکی افزایش پیدا می‌کند.

این سیاست در راستای تکالیف قانون برنامه هفتم پیشرفت برای توسعه چک الکترونیکی و حرکت شبکه بانکی به سمت کاهش استفاده از چک‌های کاغذی تدوین شده است.

بانک مرکزی اعلام کرده است که عملکرد بانک‌ها در اجرای این اهداف به‌صورت مستمر رصد خواهد شد و نتایج ارزیابی‌ها در بازه‌های تعیین‌شده، مبنای ارزیابی عملکرد بانک‌ها قرار می‌گیرد. در صورت تحقق نیافتن اهداف تعیین‌شده نیز بانک عامل مشمول اقدامات پیش‌بینی‌شده در قانون بانک مرکزی خواهد شد.

*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما