هزینه تعویض لاستیک خودرو چقدر می شود؟ از ۱۲ تا بیش از ۳۰ میلیون تومان

بازار تایر در حالی وارد پاییز ۱۴۰۵ شده که برخلاف دوره‌های کمبود و صف خرید، اکنون تأمین بسیاری از سایزهای پرمصرف بدون مشکل انجام می‌شود، اما کاهش قدرت خرید مصرف‌کنندگان، تقاضا را کاهش داده و فروشندگان را با چالش تازه‌ای مواجه کرده است؛ لاستیک در بازار هست، اما مشتری کمتر شده است.

در مغازه‌های لاستیک‌فروشی تهران، بسیاری از سایزهای پرمصرف موجود است و فعالان صنفی مشکل جدی در تأمین کالا ندارند. با این حال، بخشی از مالکان خودرو که پیش از این با نزدیک شدن زمان تعویض لاستیک به بازار مراجعه می‌کردند، اکنون خرید را تا حد امکان به تعویق می‌اندازند.

محمدرضا آل‌سارا، رئیس اتحادیه صنف فروشندگان لاستیک، روغن و پنچرگیران تهران نیز این تغییر رفتار را تأیید کرده و گفته است حتی لاستیک با قیمت مصوب نیز در برخی موارد مشتری کافی ندارد. به گفته او، در شرایط فعلی، تأمین لاستیک برای واحدهای صنفی با مشکل جدی مواجه نیست.

به این ترتیب، بازار تایر با یک تناقض روبه‌رو شده است؛ از یک سو کالا در فروشگاه‌ها موجود است و از سوی دیگر، کاهش قدرت خرید باعث شده بخشی از تقاضا از بازار خارج یا به آینده موکول شود.

هزینه تعویض لاستیک چقدر است؟

برای درک بهتر فشار هزینه‌ای بازار، قیمت چند سایز پرمصرف خودروهای داخلی نشان می‌دهد که خرید لاستیک دیگر هزینه‌ای ساده برای خانوارها نیست. البته قیمت نهایی به برند، مدل، تاریخ تولید و محل عرضه بستگی دارد و نمی‌توان برای هر خودرو نرخ ثابتی تعیین کرد.

بررسی قیمت‌ها نشان می‌دهد یک جفت لاستیک بارز P۶۶۰ در سایز ۱۶۵/۶۵R۱۳، مناسب پراید، حدود ۸.۲ میلیون تومان قیمت دارد. در همین سایز، برخی لاستیک‌های بازار آزاد با قیمت‌هایی از حدود ۸ تا بیش از ۱۰ میلیون تومان برای یک جفت عرضه می‌شوند.

برای تیبا، ساینا و کوییک نیز سایز ۱۷۵/۷۰R۱۳ از سایزهای مورد استفاده است و قیمت دو حلقه لاستیک بسته به برند و محل عرضه اختلاف قابل توجهی دارد.

در پژو ۴۰۵، پژو پارس و برخی مدل‌های سمند نیز سایز ۱۸۵/۶۵R۱۴ کاربرد گسترده‌ای دارد. قیمت دو حلقه برخی مدل‌های کویر در این سایز حدود ۱۶ تا ۱۹ میلیون تومان و برخی محصولات بارز حدود ۱۳ میلیون تومان اعلام شده است.

بر این اساس، هزینه خرید چهار حلقه لاستیک برای خودروهای اقتصادی، بسته به برند و مدل، می‌تواند از حدود ۱۲ میلیون تومان تا بیش از ۳۰ میلیون تومان برسد و در مورد برخی برندها و مدل‌های گران‌تر، رقم بالاتری نیز ثبت می‌شود.

از کمبود لاستیک تا کمبود مشتری

بازار تایر در گذشته بیشتر با موضوعاتی مانند کمبود برخی سایزها، سهمیه‌بندی و دشواری دسترسی به لاستیک مواجه بود، اما اکنون فعالان صنفی از شرایط متفاوتی سخن می‌گویند.

در وضعیت فعلی، موجود بودن کالا لزوماً به معنای رونق بازار نیست. فروشنده لاستیک را در اختیار دارد، اما بخشی از سرمایه او در موجودی فروشگاه باقی می‌ماند و مصرف‌کننده نیز به دلیل افزایش هزینه تعویض، خرید را به زمان دیگری موکول می‌کند.

این تغییر رفتار را می‌توان در تصمیم برخی مالکان خودرو برای تعویض تنها دو حلقه به جای چهار حلقه یا ادامه استفاده از لاستیک‌های قدیمی‌تر مشاهده کرد؛ رفتاری که اگرچه از منظر فشار هزینه‌ای قابل درک است، اما از نظر ایمنی خودرو اهمیت ویژه‌ای دارد.

کاهش عمق آج، ترک‌خوردگی، آسیب دیواره و فرسودگی ساختاری می‌تواند عملکرد تایر را تحت تأثیر قرار دهد و به همین دلیل، تعویق تعویض لاستیک فرسوده نمی‌تواند برای مدت نامحدود ادامه داشته باشد.

فشار هزینه از سمت تولید

در سوی دیگر بازار نیز تولیدکنندگان با افزایش هزینه‌های تولید و تأمین مواد اولیه مواجه‌اند.

جمال میرزایی، رئیس انجمن تایر، اعلام کرده است صنعت تایر کشور سالانه حدود ۳۰۰ هزار تن تایر تولید می‌کند و ۳۵ تا ۴۰ درصد مواد اولیه مورد نیاز این صنعت از طریق واردات تأمین می‌شود. به گفته او، سالانه حدود ۱۰۰ تا ۱۲۰ هزار تن مواد اولیه وارد کشور می‌شود و ارزبری این بخش بیش از ۳۰۰ میلیون یورو است.

تأخیر در ورود مواد اولیه و افزایش هزینه‌های تولید و تأمین مالی از دیگر مشکلات مطرح‌شده در این صنعت است. هزینه حمل مواد اولیه نیز افزایش یافته و در برخی مسیرها زمان انتقال محموله‌ها طولانی‌تر شده است.

در نتیجه، تولیدکننده از افزایش هزینه‌های تولید و تأمین مواد اولیه می‌گوید و مصرف‌کننده نیز با محدودیت قدرت خرید مواجه است؛ وضعیتی که بازار تایر را میان افزایش هزینه و کاهش تقاضا قرار داده است.

تقاضایی که از بین نرفته، فقط عقب افتاده است

رکود فعلی بازار تایر لزوماً به معنای کاهش نیاز واقعی خودروها به لاستیک نیست. خودروها همچنان در حال تردد هستند و تایرها نیز به‌مرور فرسوده می‌شوند. بنابراین بخشی از تقاضایی که امروز در بازار دیده نمی‌شود، ممکن است صرفاً به ماه‌های آینده منتقل شده باشد.

اگر همزمان با ادامه فشار هزینه‌های تولید، قیمت تایر نیز افزایش پیدا کند، فاصله میان توان خرید خانوار و هزینه تعویض لاستیک بیشتر خواهد شد. از سوی دیگر، طولانی‌تر شدن استفاده از تایرهای فرسوده می‌تواند نگرانی‌های ایمنی را افزایش دهد.

به این ترتیب، مسئله بازار تایر فقط نبود کالا یا کاهش فروش نیست؛ افزایش هزینه تولید از یک سو و کاهش قدرت خرید مصرف‌کننده از سوی دیگر، بازاری را شکل داده که در آن لاستیک موجود است، اما تقاضا توان همراهی با قیمت‌ها را ندارد.

*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما