جمعیت سالمندان ایران به ۱۱ میلیون نفر رسید؛ اقتصاد نقرهای در راه است
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به جمعیت حدود ۱۱ میلیونی سالمندان در ایران از آماده شدن لایحه جامع حقوق حمایتی سالمندان و تدوین نقشه جامع اقتصاد نقرهای خبر داد و گفت سهم سالمندان از جمعیت کشور تا سال ۱۴۳۰ به حدود ۳۱ تا ۳۳ درصد خواهد رسید.
رئیس سازمان بهزیستی کشور با هشدار نسبت به سرعت بالای سالمند شدن جمعیت ایران، از آماده شدن لایحه جامع حقوق حمایتی سالمندان و تدوین نقشه جامع اقتصاد نقرهای خبر داد؛ برنامههایی که قرار است همزمان با گسترش خدمات حمایتی و اجتماعی، ظرفیتهای اقتصادی و اشتغال سالمندان را نیز فعال کند.
سیدجواد حسینی در همایش تجلیل از سالمندان با اشاره به روند تغییر ساختار جمعیتی کشور اظهار کرد: در تقسیمبندی جمعیتشناختی، جوامعی که کمتر از ۷ درصد جمعیت آنها بالای ۶۰ سال باشد، جوان محسوب میشوند؛ جمعیت ۷ تا ۱۴ درصدی در مرحله ورود به سالمندی قرار دارد و سهم ۱۴ تا ۲۱ درصدی نیز به عنوان جامعه سالمند شناخته میشود.
وی افزود: در حال حاضر نزدیک به ۱۱ میلیون سالمند در ایران زندگی میکنند که حدود ۱۳ درصد جمعیت کشور را تشکیل میدهند. بنابراین ایران در مرحله ورود به دوره سالمندی قرار گرفته است.
رشد جمعیت سالمندان چهار برابر نرخ رشد جمعیت
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به سرعت سالمند شدن جمعیت ایران گفت: نرخ رشد جمعیت کشور ۱.۲۴ درصد است، در حالی که نرخ رشد جمعیت سالمندان به ۴.۷ درصد میرسد. به این ترتیب، سرعت رشد جمعیت سالمند حدود چهار برابر رشد کل جمعیت است.
حسینی ادامه داد: ایران در میان کشورهایی قرار دارد که با سرعت بالایی به سمت سالمندی حرکت میکنند و پیشبینی میشود در سال ۱۴۳۰، بین ۳۱ تا ۳۳ درصد جمعیت کشور را سالمندان تشکیل دهند.
وی تأکید کرد که سرعت این تغییر جمعیتی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا سالمندی در ایران با مجموعهای از مسائل اقتصادی، اجتماعی و درمانی همراه خواهد بود.
به گفته حسینی، سالمندی در کنار فقر، مشکلات مسکن، بیماری، اختلالات روانتنی، وضعیت صندوقهای بازنشستگی، بازنشستگی و کاهش درآمد خانوارها قرار گرفته است. همچنین از ۷۰ سالگی به بالا، درآمد ۷۰ درصد و دارایی ۴۶ درصد سالمندان با کاهش مواجه میشود.
رئیس سازمان بهزیستی کشور همچنین اعلام کرد که ۶۰ درصد سالمندان با دستکم یک بیماری مزمن زندگی میکنند و ۶۰ درصد آنها نیز تحت پوشش مستمری بازنشستگی نیستند.
ایجاد سامانه ملی برای رصد وضعیت سالمندان
حسینی با اشاره به فعالیت دستگاههای مختلف در حوزه سالمندی گفت: ۲۷ دستگاه و کمیته امداد در این حوزه فعالیت دارند و ۱۷ دستگاه نیز برنامههایی مرتبط با سالمندان اجرا میکنند، اما اطلاعات مربوط به این اقدامات به شکل یکپارچه در دسترس نیست.
وی افزود: به همین دلیل، طراحی یک سامانه و داشبورد برای جمعآوری و رصد اطلاعات مربوط به برنامههای سالمندی در دستور کار قرار گرفته است.
به گفته حسینی، انجام پیمایشهای ملی، تولید بستههای سیاستی و شناخت ابعاد مختلف سالمندی نیز از برنامههای دبیرخانه شورای سالمندان کشور است. طی پنج تا شش ماه گذشته، ۲۰ بسته سیاستی در این حوزه تهیه شده که برای دستگاههای مختلف ارسال خواهد شد.
لایحه جامع حقوق حمایتی سالمندان آماده شد
رئیس سازمان بهزیستی کشور یکی دیگر از محورهای اقدامات را اصلاح قوانین مرتبط با سالمندان عنوان کرد و گفت بررسیها نشان میدهد قوانین موجود حمایت کافی از پدیده سالمندی ندارند.
حسینی اعلام کرد: لایحه جامع حقوق حمایتی سالمندان آماده شده و در فرآیند بررسی در کمیسیونها و دولت قرار گرفته است.
به گفته وی، این لایحه حوزههایی از جمله توانبخشی، بیمه، سلامت، خدمات اجتماعی و حمایتهای روانشناختی را در بر میگیرد و میتواند به عنوان یک سند بالادستی، چارچوب سیاستگذاری در حوزه سالمندی را تقویت کند.
«اقتصاد نقرهای»؛ سالمندی بهعنوان یک فرصت اقتصادی
حسینی با تأکید بر اینکه سالمندی تنها یک مسئله اجتماعی و حمایتی نیست، گفت باید به ظرفیتهای اقتصادی این دوره نیز توجه کرد.
وی از تدوین نقشه جامع اقتصاد نقرهای سالمندی خبر داد و افزود: در این نقشه ۱۴ حوزه فعالیت اقتصادی مورد توجه قرار گرفته است. پس از آن نیز تدوین نقشه جامع اشتغال سالمندی در دستور کار قرار دارد تا مشخص شود سالمندان متناسب با مهارتها و تواناییهای خود چه فرصتهای شغلی میتوانند داشته باشند.
رئیس سازمان بهزیستی کشور همچنین از برگزاری نمایشگاه اقتصاد نقرهای سالمندی در آبانماه خبر داد و گفت این نمایشگاه در یکی از دو محل نمایشگاه بینالمللی یا برج میلاد برگزار خواهد شد.
فاصله ۲۴ ساله میان بازنشستگی و امید به زندگی
حسینی با اشاره به ظرفیتهای اقتصادی دوره سالمندی اظهار کرد: میانگین سن بازنشستگی در ایران حدود ۵۲ سال و امید به زندگی حدود ۷۶ سال است. بنابراین بخش قابل توجهی از عمر افراد پس از بازنشستگی سپری میشود و این دوره میتواند دارای ظرفیتهای اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی باشد.
وی افزود: با طراحی فعالیتهای اقتصادی خرد، خانگی و محلی بر اساس مهارتهای سالمندان، میتوان ضمن افزایش کیفیت زندگی و استفاده مناسب از اوقات فراغت آنها، از ظرفیت این گروه برای کمک به اقتصاد کشور نیز استفاده کرد.
به گفته حسینی، اقتصاد سالمندی تنها به اشتغال خود سالمندان محدود نمیشود و بخشی از آن نیز میتواند به ایجاد مشاغلی برای جوانان در حوزه ارائه خدمات به سالمندان مربوط باشد.
اقتصاد مراقبتی؛ ظرفیتی برای اشتغال جوانان
رئیس سازمان بهزیستی کشور اقتصاد دیجیتال، اقتصاد سبز و اقتصاد مراقبتی را از جمله حوزههایی دانست که ظرفیت بالایی برای ایجاد اشتغال دارند.
وی گفت اقتصاد مراقبتی بهویژه در حوزه خدمات مرتبط با سالمندان میتواند فرصتهای شغلی گستردهای ایجاد کند. به گفته حسینی، در سال گذشته حدود ۱۲ هزار و ۵۰۰ فرصت شغلی در این حوزه ایجاد شده و توسعه این بخش باید در دستور کار قرار گیرد.
۳۸۰ مرکز ویژه سالمندان و اجرای آزمایشی «بانک زمان»
حسینی از راهاندازی ۳۸۰ مرکز مهر و گفتگو در کشور خبر داد و گفت سالمندان میتوانند در این مراکز به انتقال تجربه، یادگیری و آموزش مهارت بپردازند و از خدماتی برای ارتقای کیفیت زندگی خود استفاده کنند.
وی همچنین از پیگیری جدی برای راهاندازی «بانک زمان» در ایران خبر داد و گفت شیوهنامه این طرح با مطالعه حدود ۴ هزار نمونه بانک زمان در جهان تدوین شده است.
به گفته وی، این طرح در مناطق ۱۲، ۱۳، ۱۴ و ۱۵ تهران به صورت پایلوت اجرا میشود و با همکاری مجمع خیرین کشور، پلتفرمی برای ارائه و دریافت خدمات میان سالمندان و جامعه در حال طراحی است.
همچنین حدود ۳۵۰۰ مشاور برای ارائه خدمات مشاورهای تربیت شدهاند.
حرکت ۱۹ شهر به سمت شهر دوستدار سالمند
رئیس سازمان بهزیستی کشور مناسبسازی محیط زندگی را یکی دیگر از اولویتها عنوان کرد و گفت طی یک سال و نیم گذشته، ۱۹ شهر ایران به عنوان شهرهای دوستدار سالمند مورد توجه قرار گرفتهاند.
در این برنامه، ۲۷ دستگاه وظایفی در زمینه دسترسپذیری و مناسبسازی محیط برای سالمندان بر عهده دارند تا شرایط حضور و فعالیت این گروه در محیطهای شهری تسهیل شود.
ارائه ۵۸ هزار معاینه و ۱۸ هزار عینک رایگان
حسینی همچنین به برنامههای حوزه سلامت سالمندان اشاره کرد و گفت سلامت این گروه در ابعاد مختلف از جمله سلامت چشم مورد توجه قرار گرفته است.
وی افزود: طی چهار ماه گذشته، ۵۸ هزار معاینه رایگان انجام شده و ۱۸ هزار عینک رایگان نیز در اختیار سالمندان قرار گرفته است.
رئیس سازمان بهزیستی کشور در ادامه بر ضرورت تقویت ارتباط میان نسلها تأکید کرد و گفت برای جلوگیری از گسست میان نسلها و تقویت تعامل اجتماعی، مراکز «دستهای مهربان» راهاندازی شدهاند.
مجموع این اقدامات نشان میدهد سیاستگذاری در حوزه سالمندی در حال حرکت از رویکرد صرفاً حمایتی به سمت مجموعهای از برنامههای اقتصادی، اجتماعی، درمانی و اشتغالمحور است؛ رویکردی که با توجه به افزایش سریع سهم سالمندان از جمعیت کشور، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما
انتهای پیام