حملونقل بینالمللی زیر فشار مالیات و بروکراسی؛ صف کامیونها به ۱۷ روز رسید
ایستایی ۱۶ تا ۱۷ روزه کامیونها در مرزهای کشور، در کنار فشارهای مالیاتی، تعدد سامانهها و ورود شرکتهای غیرتخصصی، هزینه فعالیت شرکتهای حملونقل بینالمللی را افزایش داده و فعالان این صنعت خواستار مدیریت یکپارچه مرزی و کاهش موانع کسبوکار هستند.
صنعت حملونقل بینالمللی کشور در حالی به فعالیت خود ادامه میدهد که طولانی شدن توقف کامیونها در مرزها، فشارهای مالیاتی و تأمین اجتماعی، تعدد مراجع تصمیمگیر و ورود شرکتهای فاقد تخصص کافی به بازار، هزینه و ریسک فعالیت شرکتهای رسمی این حوزه را افزایش داده است.
احسان ملکزاده، رئیس هیأتمدیره انجمن صنفی شرکتهای حملونقل بینالمللی ایران، با تشریح وضعیت تردد ناوگان در مرزهای کشور گفت تردد در تمامی مرزها جریان دارد، اما مشکل ایستایی کامیونها همچنان پابرجاست و حداقل زمان توقف ناوگان پشت مرزها به ۱۶ تا ۱۷ روز رسیده است.
به گفته او، این مشکل محدود به یک مرز خاص نیست و در مرزهای غربی از جمله بازرگان و رازی و همچنین مرزهای شرقی مانند دوغارون و ریمدان مشاهده میشود. در واقع، در بخش قابل توجهی از گمرکات مرزی کشور، کامیونها با صفهای طولانی و زمان انتظار بالا مواجه هستند.
توقف چندروزه ناوگان؛ هزینهای که به کسبوکار تحمیل میشود
طولانی شدن زمان توقف کامیونها فقط یک مشکل عملیاتی برای رانندگان نیست، بلکه مستقیماً هزینه فعالیت شرکتهای حملونقل را افزایش میدهد. هر روز توقف ناوگان به معنای کاهش بهرهوری کامیون، افزایش هزینههای جاری، خواب سرمایه و کاهش امکان انجام سفرهای بیشتر است؛ هزینههایی که در نهایت میتواند بر قیمت تمامشده خدمات حملونقل و زنجیره تأمین کالا اثر بگذارد.
ملکزاده، یکی از دلایل اصلی این وضعیت را تعدد سازمانهای تصمیمگیر در مرزها عنوان کرد و گفت سالهاست فعالان این حوزه خواستار استقرار واقعی «مدیریت یکپارچه مرزی» هستند.
او با بیان اینکه اقداماتی در این زمینه در حال پیگیری است، تأکید کرد تا زمانی که فرماندهی واحدی در مرزها شکل نگیرد، مشکل تعدد مراجع تصمیمگیر و هماهنگی میان دستگاهها به طور کامل برطرف نخواهد شد.
از سوی دیگر، به گفته این فعال صنعت حملونقل، در سمت مقابل مرز نیز نیاز به فعالتر شدن دیپلماسی اقتصادی و رایزنی مستمر با کشورهای همسایه وجود دارد تا ظرفیت پذیرش و پردازش ناوگان افزایش پیدا کند. در غیر این صورت، حتی با بهبود فرآیندهای داخلی، محدودیتهای طرف مقابل میتواند همچنان موجب شکلگیری صفهای طولانی شود.
بنادر شمالی در محدوده ظرفیت موجود
رئیس هیأتمدیره انجمن صنفی شرکتهای حملونقل بینالمللی ایران درباره وضعیت تردد در بنادر شمالی کشور نیز گفت ورود کالاهای اساسی از این مسیر در جریان است و بنادر بر اساس ظرفیت عملیاتی خود فعالیت میکنند.
برآوردها نشان میدهد میزان تردد، تخلیه و بارگیری در این بنادر تقریباً در سطح سال گذشته قرار دارد. با این حال، محدود بودن ظرفیت بنادر شمالی اجازه افزایش ناگهانی حجم کالا و تردد کامیونها را نمیدهد و برای ایجاد جهش در این بخش، توسعه زیرساختهای بندری و لجستیکی ضروری است.
این موضوع از منظر کسبوکارهای حملونقل اهمیت زیادی دارد؛ زیرا افزایش تقاضا برای جابهجایی کالا بدون توسعه متناسب زیرساختها میتواند به افزایش زمان انتظار، کاهش بهرهوری ناوگان و بالا رفتن هزینه حمل منجر شود.
فشار مالیاتی و پیچیدگی سامانهها
ملکزاده همچنین با اشاره به نقش حملونقل در پشتیبانی از فعالیتهای اقتصادی کشور گفت شرکتهای این بخش در شرایط دشوار اقتصادی نیز به فعالیت خود ادامه دادهاند، اما همزمان با فشارهای داخلی متعددی مواجه هستند.
به گفته او، شرکتهای حملونقل از سوی سازمان امور مالیاتی و سازمان تأمین اجتماعی تحت فشار قرار دارند و در حوزه مالیات، استفاده از الگوریتمها و هوش مصنوعی برای برآورد عملکرد برخی شرکتها، به گفته او، ارقام بالایی را ایجاد کرده که با درآمد واقعی آنها تطابق ندارد.
او همچنین تعدد سامانهها و قطعیهای مکرر آنها را یکی دیگر از مشکلات فعالان این صنعت دانست؛ مشکلی که به گفته وی، فرآیندهای اداری و عملیاتی شرکتها را پیچیده و زمانبر کرده است.
برای شرکتهای حملونقل، این مشکلات زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که هزینههای ناشی از توقف ناوگان، دستمزد، تعمیرات، سوخت، بیمه، مالیات و هزینههای اداری همزمان بر دوش بنگاه قرار گرفته باشد. در چنین شرایطی، افزایش هزینههای غیرعملیاتی میتواند حاشیه سود شرکتها را کاهش داده و توان سرمایهگذاری آنها برای توسعه ناوگان و خدمات را محدود کند.
ورود شرکتهای غیرتخصصی و افزایش اختلافات
رئیس هیأتمدیره انجمن صنفی شرکتهای حملونقل بینالمللی ایران همچنین نسبت به ورود فعالان غیرتخصصی به بخش حملونقل جادهای بینالمللی هشدار داد.
به گفته او، رکود در بخشهای هوایی و دریایی موجب شده برخی فعالان این حوزهها که تخصص کافی در حملونقل جادهای بینالمللی ندارند، وارد این بازار شوند. ورود شرکتها و افرادی که تجربه و تخصص کافی در این حوزه ندارند، میتواند ریسک قراردادها و اختلافات میان شرکتهای حملونقل و صاحبان کالا را افزایش دهد.
ملکزاده اعلام کرد ورودی پروندههای کمیسیون حل اختلاف انجمن نسبت به سال گذشته حدود چهار تا پنج برابر افزایش یافته است؛ موضوعی که از نگاه فعالان صنفی میتواند نشانهای از افزایش اختلافات و بینظمی در بخشی از بازار حملونقل باشد.
توصیه به صاحبان کالا برای انتخاب شرکتهای معتبر
در حال حاضر بیش از ۲ هزار شرکت حملونقل بینالمللی در کشور فعالیت دارند و به گفته رئیس هیأتمدیره انجمن صنفی شرکتهای حملونقل بینالمللی ایران، صاحبان کالا و تجار باید در انتخاب شرکت حملونقل دقت بیشتری داشته باشند.
او از صاحبان کالا خواست حمل محمولههای خود را به شرکتهای معتبر و دارای پروانه واگذار کنند و برای انتخاب شرکت مناسب به فهرست شرکتهای رسمی درجشده در درگاه انجمنها و تشکلهای تخصصی مراجعه کنند.
از نگاه فعالان این صنعت، ساماندهی بازار حملونقل، کاهش موازیکاری دستگاهها، استقرار مدیریت یکپارچه در مرزها، توسعه زیرساختهای لجستیکی، اصلاح فرآیندهای مالیاتی و کاهش بروکراسی میتواند بخشی از هزینههای تحمیلشده به شرکتهای حملونقل را کاهش دهد.
در شرایطی که حملونقل یکی از حلقههای اصلی زنجیره تأمین و تجارت خارجی است، کاهش زمان توقف ناوگان و فراهم کردن محیط کسبوکار قابل پیشبینی برای شرکتهای تخصصی، علاوه بر حمایت از بنگاههای فعال این حوزه، میتواند به کاهش هزینه جابهجایی کالا و افزایش بهرهوری کل زنجیره تجارت کشور کمک کند.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما