بورس بینالملل در سایه تحریمها؛ ایدهای جذاب یا طرحی غیرقابل اجرا؟
با اوجگیری دوباره بحث راهاندازی بورس بینالملل، کارشناسان نسبت به امکانپذیری این طرح در شرایط تحریمهای شدید، قطع شبکههای بانکی جهانی و نبود زیرساختهای تسویه هشدار میدهند؛ بهطوری که به گفته یک کارشناس بازار سرمایه، اجرای بورس بینالملل در فرمت متداول فعلی «نزدیک به صفر» است.
بهتازگی خبرهای تازهای از راهاندازی بورس بین الملل شنیده میشود. باید دید آیا این طرح در شرایط تحریمی شدید ایران، قطع بودن شبکههای بانکی بینالمللی، محدودیتهای قانونی ناشی از تحریمهای آمریکا و اروپا، و نبود زیرساختهای لازم برای تسویه و انتقال وجوه، واقعا قابلیت اجرا دارد یا خیر. هومن عمیدی، کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با تجارتنیوز تاکید کرده است که بدون اتصال به سیستمهای پرداخت جهانی، ضمانت اجرایی حقوقی معتبر و مکانیزمهای عملیاتی تضمینشده، این ایده در فرمت متداول فعلی، عملا غیرممکن است.
بحث راهاندازی بورس بین الملل در ماههای اخیر دوباره مورد توجه قرار گرفته است. مسئولان و برخی کارشناسان از امکان پذیرش سهام خارجی و جذب سرمایهگذاران غیرایرانی صحبت کردهاند و هدف اصلی این طرح، افزایش عمق بازار سرمایه و ورود منابع ارزی عنوان شده است.
با این حال، ایران همچنان تحت تحریمهای گسترده بانکی، مالی و تجاری بینالمللی است. شبکههای پرداخت جهانی قطع هستند، قوانین تحریم هرگونه مبادله با ایران را محدود میکند و تعرفههای جدید آمریکا برای خریداران نفت ایران محدودیتهای بیشتری ایجاد کرده است.
هنوز جزئیات اجرایی طرح از جمله نحوه اتصال به سیستمهای تسویه، مکانیزمهای دور زدن تحریم و ضمانتهای حقوقی اعلام نشده است. با این شرایط باید دید آیا راهاندازی بورس بینالملل تنها شعار است یا امکان اجرا وجود دارد.
بدون اتصال بانکی بینالمللی راهاندازی بورس بینالملل ممکن نیست
در این راستا، هومن عمیدی، کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با تجارتنیوز با تاکید بر موانع زیرساختی و چالشهای عملیاتی و واقعی راهاندازی بورس بین الملل توضیح داد: «وقتی زیرساختهای مرجع مانند شبکه ارتباطات بانکی بینالمللی متصل نیست، اساسا دریافت و تسویه معاملات چگونه ممکن میشود؟ اگر قرار است چنین سازوکاری راه بیفتد، باید تمام جزئیات فنی، سختافزاری و نرمافزاری آن از پیش طراحی، آزمایش و تمرین شود؛ در غیر این صورت حتی مصوبه هم به مرحله اجرا نمیرسد.»
مهمتر از زیرساختها برای راهاندازی بورس بینالملل، مساله تحریمهای بینالمللی است
عمیدی افزود: «مهمتر از زیرساختها، مساله تحریمهای بینالمللی است. هرگونه فعالیت تجاری و مبادله مالی با ایران تحت قوانین سختگیرانه تحریم قرار میگیرد. حتی تعرفههای جدیدی که دولت ترامپ برای خریداران نفت ایران امضا و ابلاغ کرده، برای شرکای قبلی ایران دردسرهای حقوقی و مالی جدی ایجاد میکند و آنها را از معامله منصرف میسازد.»
ایجاد بورس بینالملل نیازمند فضای باثبات اقتصادی و سیاسی است
این کارشناس بازار سرمایه تاکید کرد: «به این سادگی نیست که قانونی تصویب شود و بلافاصله اجرایی گردد. اجرای بورس بینالملل نیازمند مکانیزمهای اجرایی محکم، ضمانتهای حقوقی معتبر در سطح بینالمللی، رفع یا دور زدن موانع تحریم و مهمتر از همه، فضای نسبتا باثبات اقتصادی و سیاسی است. بدون این پیشنیازها، عملا امکان تحقق ندارد.»
او در پایان گفت: «در شرایط فعلی، با توجه به تحریمها، بیثباتی سیاسی و نبود زیرساختهای لازم، این طرح قابلیت اجرا ندارد؛ مگر اینکه مکانیزمهای خاصی مانند معاملات تهاتری، ساختارهای موازی یا راهحلهای کاملا نوآورانهای طراحی شده باشد. اما با فرمت متداول و شناختهشدهای که همه ما میشناسیم، امکان عملیاتی شدن آن بسیار بعید و نزدیک به صفر است.»
انتهای پیام