بنزین زیر فشار ناترازی؛ چرا بازگشت به سیانجی یک ضرورت است؟
تشدید ناترازی بنزین و افزایش نگرانیهای معیشتی رانندگان، بار دیگر ضرورت توسعه مصرف سیانجی را برجسته کرده است؛ سوختی بومی که میتواند ضمن کاهش هزینه حملونقل، امنیت انرژی کشور را تقویت کند.
افزایش فاصله میان تولید و مصرف بنزین، وابستگی شدید حملونقل کشور به یک سوخت و نگرانی از پیامدهای اقتصادی تغییرات قیمتی، بار دیگر ضرورت اصلاح سبد سوخت و حرکت به سمت استفاده گستردهتر از سیانجی را مطرح کرده است؛ سوختی که با توجه به ذخایر گسترده گاز طبیعی کشور، میتواند نقشی مهم در کاهش هزینههای خانوار و افزایش تابآوری انرژی ایفا کند.
وابستگی ناوگان حملونقل سبک به بنزین طی سالهای گذشته، آسیبپذیری اقتصاد خانوارها و بخش حملونقل را افزایش داده است. در شرایطی که نوسانات اقتصادی و محدودیتهای تولید و تأمین بنزین ادامه دارد، هر تغییر در هزینه این سوخت میتواند بهطور مستقیم بر هزینه جابهجایی، قیمت کالاها و قدرت خرید مردم اثر بگذارد.
در چنین شرایطی، کارشناسان معتقدند سیانجی به عنوان یک سوخت داخلی، در دسترس و اقتصادی، میتواند بخشی از فشار موجود بر بازار بنزین را کاهش دهد و به عنوان مکملی برای حفظ ثبات انرژی کشور مورد توجه قرار گیرد.
وابستگی کامل به بنزین؛ آسیبپذیری در برابر بحرانها
تکسوخت بودن بخش قابل توجهی از خودروهای کشور، باعث شده است هرگونه اختلال در تولید یا تأمین بنزین، مستقیماً بر فعالیتهای اقتصادی و زندگی روزمره مردم اثر بگذارد.
بنزین کالایی است که تولید آن به عملکرد پالایشگاهها، تأمین تجهیزات، فناوریهای مورد نیاز و شرایط اقتصادی کشور وابسته است. از سوی دیگر، تحریمها و محدودیتهای سرمایهگذاری در صنعت پالایش نیز هزینه تأمین این سوخت را افزایش داده است.
در این میان، رانندگان خودروهای تکسوز عملاً ابزار چندانی برای کنترل هزینههای خود ندارند و هرگونه افزایش قیمت یا محدودیت در عرضه بنزین میتواند فشار بیشتری بر هزینههای زندگی آنها وارد کند.
سیانجی؛ ظرفیت داخلی برای کاهش هزینهها
ایران یکی از بزرگترین دارندگان ذخایر گاز طبیعی جهان است و استفاده بیشتر از این ظرفیت در بخش حملونقل میتواند به کاهش وابستگی به بنزین کمک کند.
مزیت سیانجی تنها به قیمت پایینتر آن نسبت به بنزین محدود نمیشود. هزینه تولید داخلی، دسترسی به منابع گازی و ثبات بیشتر قیمت این سوخت، میتواند حاشیه امنی برای رانندگان ایجاد کند و بخشی از هزینههای جاری خانوار را کاهش دهد.
علاوه بر مزایای اقتصادی، استفاده از سیانجی آثار زیستمحیطی مثبتی نیز دارد. این سوخت به دلیل ویژگیهای شیمیایی خود، آلایندگی کمتری نسبت به بنزین ایجاد میکند و میتواند به کاهش آلودگی هوا در شهرهای بزرگ و صنعتی کمک کند.
ضعف فناوری خودروهای گازسوز؛ مانع توسعه سیانجی
با وجود مزایای متعدد، استفاده از سیانجی در کشور با چالشهایی مواجه است. یکی از مهمترین عوامل کاهش استقبال مردم، ضعف فناوری خودروهای دوگانهسوز موجود است.
بخش قابل توجهی از خودروهای گازسوز فعلی، در اصل برای مصرف بنزین طراحی شدهاند و استفاده از گاز طبیعی در آنها میتواند موجب کاهش توان موتور، افزایش استهلاک برخی قطعات و کاهش رضایت مصرفکنندگان شود.
کارشناسان معتقدند حل این مشکل نیازمند حرکت جدی به سمت تولید موتورهای پایهگازسوز و توسعه فناوری داخلی در صنعت خودرو است؛ موضوعی که نیازمند برنامهریزی و حمایت حاکمیت خواهد بود.
کمبود جایگاه و دغدغه ایمنی؛ دو چالش دیگر
کمبود جایگاههای عرضه سیانجی در برخی مناطق نیز یکی دیگر از موانع توسعه این سوخت محسوب میشود. طولانی شدن زمان سوختگیری یا دسترسی محدود به جایگاهها، موجب کاهش تمایل برخی رانندگان به استفاده از این سوخت شده است.
در کنار آن، نظارت بر فرآیند تبدیل خودروها، کنترل کیفیت مخازن و بازرسی دورهای تجهیزات نیز اهمیت زیادی دارد. نبود نظارت کافی بر برخی کارگاههای غیرمجاز میتواند نگرانیهای ایمنی ایجاد کند و اعتماد عمومی به این سوخت را کاهش دهد.
ضرورت تغییر سیاست از شعار به اقدام
کارشناسان معتقدند اگر هدف، کاهش فشار بر مصرف بنزین و جلوگیری از افزایش هزینههای حملونقل خانوارهاست، توسعه سیانجی باید از مرحله توصیه و شعار عبور کرده و به یک برنامه عملیاتی تبدیل شود.
اعطای تسهیلات بلندمدت برای استانداردسازی و دوگانهسوز کردن خودروها، حمایت از توسعه فناوری موتورهای گازسوز، افزایش تعداد جایگاهها و بهینهسازی فرآیند سوختگیری، از جمله اقداماتی است که میتواند زمینه استفاده گستردهتر از این سوخت را فراهم کند.
در نهایت، حرکت به سمت سیانجی میتواند بخشی از راهکار کاهش آسیبپذیری سبد انرژی کشور باشد. در شرایطی که نوسانات اقتصادی همچنان بر هزینههای زندگی اثرگذار است، استفاده از یک سوخت داخلی و ارزانتر میتواند به عنوان ابزاری برای حمایت از معیشت خانوارها و تقویت امنیت انرژی کشور مورد توجه قرار گیرد.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما