هشدار انجمن مس درباره توقف معادن؛ سهم سوخت بخش معدن فقط ۲ درصد است

رئیس انجمن مس ایران با اشاره به اینکه بخش معدن حدود ۲ درصد از سوخت کشور را مصرف می‌کند، تأکید کرد تأمین سوخت مورد نیاز معادن نباید به یک چالش اساسی تبدیل شود؛ چراکه توقف ماشین‌آلات معدنی بر اثر کمبود سوخت می‌تواند خسارت بیشتری به تولید و اقتصاد کشور وارد کند.

وحید اسلامیان با اشاره به اهمیت تأمین مستمر سوخت برای فعالیت ماشین‌آلات معدنی اظهار کرد: هرگونه کمبود یا تأخیر در تخصیص سوخت می‌تواند مستقیماً بر روند تولید معادن اثر بگذارد و فعالیت واحدهای معدنی را با مشکل مواجه کند.

وی افزود: برای فصل پاییز و زمستان مقرر شده است حدود ۳۰ درصد از سوخت مورد نیاز معادن پیش از موعد در اختیار آنها قرار گیرد تا در صورت بروز محدودیت در ماه‌های سرد، فعالیت معادن متوقف نشود. اجرای این تصمیم می‌تواند بخشی از نگرانی فعالان این حوزه درباره تأمین سوخت در فصل زمستان را کاهش دهد.

ضرورت تعیین سازوکار قانونی برای تأمین سوخت

رئیس انجمن مس ایران درباره تأمین سوخت از بازار آزاد نیز هشدار داد و گفت: در صورتی که سهمیه رسمی پاسخگوی نیاز معدن نباشد، معدن‌دار ممکن است برای ادامه فعالیت خود به دنبال منابع دیگر برود، اما اگر برای این نوع تأمین سوخت سازوکار قانونی مشخصی وجود نداشته باشد، احتمال مواجه شدن معدن‌دار با اتهام قاچاق سوخت وجود دارد.

اسلامیان تأکید کرد: باید راهکار اجرایی و قانونی مشخصی برای این مسئله در نظر گرفته شود تا معدن‌داران بتوانند سوخت مورد نیاز خود را در چارچوب قانون تأمین کنند و مشکلات مربوط به نحوه تأمین سوخت به توقف تولید منجر نشود.

وی تأمین مواد ناریه را یکی دیگر از چالش‌های مهم معادن دانست و گفت: مواد ناریه از نهاده‌های ضروری عملیات معدنی هستند و در بسیاری از معادن، بدون دسترسی مناسب به این مواد امکان ادامه عملیات استخراج وجود ندارد.

به گفته اسلامیان، تأمین ارز برای خرید ماشین‌آلات، قطعات و تجهیزات جدید نیز باید همزمان مورد توجه قرار گیرد. اگر این مجموعه مشکلات به شکل هماهنگ برطرف شود، ظرفیت بخش معدن برای افزایش تولید و توسعه فعالیت‌ها بسیار بیشتر خواهد شد.

افزایش تقاضای جهانی برای مس؛ فرصت پیش روی ایران

رئیس انجمن مس ایران با اشاره به افزایش تقاضای جهانی برای مس اظهار کرد: توسعه خودروهای برقی، انرژی‌های تجدیدپذیر، سامانه‌های انرژی خورشیدی و فناوری‌های جدید، مصرف این فلز را در جهان افزایش داده است. همچنین توسعه هوش مصنوعی و تولید تراشه‌ها نیز به رشد نیاز صنایع مختلف به مس کمک کرده است.

اسلامیان گفت: ایران از ذخایر معدنی قابل توجهی برخوردار است و افزایش تقاضای جهانی برای مس می‌تواند فرصت مناسبی برای توسعه بخش معدن و صنایع معدنی کشور باشد، اما استفاده از این ظرفیت مستلزم رفع موانع موجود در مسیر تولید است.

وی افزود: تحقق هدف رشد ۷ درصدی بخش معدن در برنامه هفتم توسعه، در شرایط فعلی نیازمند رفع مشکلات مربوط به تأمین سوخت، مواد ناریه، ماشین‌آلات و قطعات است. این در حالی است که هزینه‌های تولید نیز تحت تأثیر افزایش قیمت‌های جهانی در حال افزایش است.

فرسودگی ماشین‌آلات؛ مانع افزایش تولید

اسلامیان فرسودگی ماشین‌آلات و تجهیزات را یکی از مشکلات مهم بخش معدن عنوان کرد و گفت: بخش قابل توجهی از ماشین‌آلات مورد استفاده در معادن کشور عمر بالایی دارند و برای افزایش بهره‌وری و ظرفیت استخراج، نوسازی آنها ضروری است.

وی تأکید کرد: در این زمینه باید امکان واردات ماشین‌آلات جدید و تأمین ارز مورد نیاز فراهم شود. البته مسئله ماشین‌آلات تنها به خرید تجهیزات جدید محدود نیست و تأمین قطعات یدکی و تجهیزات مورد نیاز برای تعمیر و نگهداری نیز اهمیت زیادی دارد.

به گفته رئیس انجمن مس ایران، اگر ماشین‌آلات به‌موقع تأمین نشوند یا قطعات مورد نیاز آنها در دسترس نباشد، حتی معادنی که از ذخیره و ظرفیت تولید برخوردار هستند نیز نمی‌توانند با ظرفیت مطلوب فعالیت کنند.

 اکتشاف عمیق؛ ظرفیت جدید برای توسعه معادن

اسلامیان درباره ذخایر معدنی کشور نیز اظهار کرد: از نظر ذخایر، شرایط ایران مناسب است و ظرفیت‌های قابل توجهی برای اکتشاف همچنان وجود دارد. بخش مهمی از فعالیت‌های اکتشافی تاکنون در سطح و عمق‌های میانی انجام شده و اکتشاف در اعماق زمین به اندازه کافی مورد توجه قرار نگرفته است.

وی افزود: ظرفیت معدنی کشور تنها به ذخایر شناسایی‌شده فعلی محدود نمی‌شود و با توسعه اکتشافات عمیق می‌توان به ذخایر جدید دست یافت. بنابراین نگرانی درباره اتمام سریع ذخایر معدنی کشور مطرح نیست و ایران همچنان ظرفیت بالایی برای توسعه فعالیت‌های معدنی دارد.

معادن مس ایران؛ ذخایر حداقل یک‌قرنی

رئیس انجمن مس ایران با اشاره به پراکندگی فعالیت‌های معدنی در کشور گفت: استان‌هایی مانند کرمان، آذربایجان و خراسان جنوبی از مناطق مهم معدنی کشور هستند و معادن فعال در این مناطق به فعالیت خود ادامه می‌دهند، اما توسعه ظرفیت‌های موجود با مشکلاتی در حوزه تأمین انرژی، ماشین‌آلات و تجهیزات مواجه است.

اسلامیان تأکید کرد: اگر قرار است بخش معدن در آینده نقش پررنگ‌تری در اقتصاد کشور ایفا کند و بخشی از درآمدهای نفتی را جبران کند، سیاست‌گذاری در این حوزه باید متناسب با این هدف باشد. نمی‌توان انتظار افزایش سهم معدن در تولید، صادرات و ارزآوری را داشت، اما همزمان زیرساخت‌ها و نهاده‌های مورد نیاز برای فعالیت معادن را تأمین نکرد.

وی با اشاره به هدف‌گذاری رشد ۷ درصدی بخش معدن در برنامه هفتم توسعه گفت: دستیابی به این هدف نیازمند فراهم شدن الزامات تولید از سوی دولت است. تأمین سوخت، مواد ناریه، ماشین‌آلات و قطعات از مهم‌ترین این الزامات به شمار می‌روند.

اسلامیان در پایان خاطرنشان کرد: در صورت رفع این موانع، بخش معدن ظرفیت لازم برای ادامه مسیر توسعه و افزایش تولید را حتی در شرایط دشوار اقتصادی و محدودیت‌های موجود دارد. به گفته وی، ذخایر معادن مس کشور دست‌کم برای یک قرن برآورد می‌شود.

*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما