بازار دست‌دوم هم از دسترس خریداران خارج شد/ رشد ۲۹ درصدی قیمت خودروهای کارکرده
قیمت خودروهای دست‌دوم از ۲۲ شهریور تا ۱۸ آبان ۱۴۰۵ حدود ۲۹ درصد افزایش یافته؛ رشدی که از افزایش ۱۶ درصدی دلار آزاد در همین بازه بیشتر است و نشان می‌دهد بازار کارکرده نیز دیگر گزینه‌ای ارزان برای خریداران کم‌بودجه نیست.
بازار خودروهای دست‌دوم که سال‌ها یکی از گزینه‌های اصلی خریداران با توان مالی محدود بود، در ماه‌های اخیر با افزایش قابل توجه قیمت‌ها مواجه شده است. رشد بهای خودروهای کارکرده به‌گونه‌ای بوده که حتی خرید مدل‌های قدیمی و پرکارکرد نیز به بودجه قابل توجهی نیاز دارد و انتخاب‌های اقتصادی برای متقاضیان خودرو هر روز محدودتر می‌شود.
داده‌های منتشرشده از رصد آگهی‌های خودروهای کارکرده تا ۱۸ آبان ۱۴۰۵ نشان می‌دهد قیمت پیشنهادی این خودروها از ۲۲ شهریور تا این تاریخ حدود ۲۹ درصد افزایش داشته است؛ در حالی که رشد نرخ دلار آزاد در همین بازه زمانی حدود ۱۶ درصد گزارش شده است.
این آمار بر اساس قیمت‌های پیشنهادی فروشندگان و مقایسه خودروهای هم‌مدل، هم‌تیپ و دارای وضعیت بدنه مشابه تهیه شده است. بنابراین، ارقام یادشده لزوماً بیانگر قیمت معاملات قطعی نیستند، اما می‌توانند تصویری از جهت حرکت قیمت‌ها در بازار خودروهای کارکرده ارائه دهند.
پراید ۵۶۵ میلیونی؛ خودروهای ارزان هم از دسترس دور شدند
بررسی آگهی‌های منتشرشده در روزهای اخیر نشان می‌دهد عنوان خودروی اقتصادی دیگر به معنای برخورداری از قیمت پایین نیست. برای نمونه، یک دستگاه پراید صندوق‌دار مدل ۱۳۸۹ با کارکرد ۳۵۰ هزار کیلومتر و چند لکه رنگ، با قیمت ۵۶۵ میلیون تومان آگهی شده است.
همچنین یک دستگاه تیبا صندوق‌دار مدل ۱۳۹۴ با کارکرد ۱۷۴ هزار کیلومتر و یک لکه رنگ، ۹۱۵ میلیون تومان قیمت‌گذاری شده است. در نمونه‌ای دیگر، قیمت پیشنهادی یک دستگاه دنا پلاس اتوماتیک مدل ۱۳۹۹ به ۲ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان رسیده است.
این ارقام قیمت‌های درج‌شده در آگهی‌ها هستند و نمی‌توان آنها را معادل قیمت نهایی معاملات دانست؛ با این حال، همین نمونه‌ها نشان می‌دهند ورود به بازار خودروهای دست‌دوم نیز برای بسیاری از متقاضیان به هزینه‌ای سنگین نیاز دارد.
خرید خودروی کارکرده با ریسک‌های بیشتری همراه شده است
افزایش قیمت تنها مشکل خریداران خودروهای دست‌دوم نیست. متقاضیان در این بازار علاوه بر هزینه خرید، باید ریسک‌هایی مانند سابقه تصادف، تعمیرات پنهان، دستکاری کیلومتر، وضعیت موتور و گیربکس، فرسودگی سیستم تعلیق و هزینه احتمالی تعویض قطعات را نیز در نظر بگیرند.
در برخی موارد، خودرویی که در آگهی با قیمت پایین‌تری عرضه شده، پس از کارشناسی فنی و بدنه و انجام تعمیرات ضروری، دیگر گزینه‌ای اقتصادی به شمار نمی‌رود.
از سوی دیگر، اختلاف قیمت میان خودروهای ظاهراً مشابه نیز می‌تواند قابل توجه باشد. برای مثال، دو دستگاه پژو ۲۰۶ با مدل و سال ساخت یکسان، در صورت تفاوت در میزان کارکرد و وضعیت بدنه، ممکن است ارزش معاملاتی کاملاً متفاوتی داشته باشند.
در چنین شرایطی، خریدار بدون کارشناسی دقیق نمی‌تواند صرفاً بر اساس مدل و سال ساخت تصمیم بگیرد. بازار خودروهای کارکرده بیش از گذشته به شفافیت در اعلام سوابق تصادف، تعمیرات و وضعیت فنی خودرو نیاز دارد؛ اطلاعاتی که هنوز در بسیاری از آگهی‌ها به‌صورت یکپارچه و قابل راستی‌آزمایی ارائه نمی‌شوند.
افزایش قیمت آگهی‌ها به معنای رونق معاملات نیست
نکته دیگری که در بررسی بازار خودروهای دست‌دوم باید مورد توجه قرار گیرد، تفاوت میان قیمت پیشنهادی فروشندگان و قیمت نهایی معاملات است. افزایش قیمت درج‌شده در آگهی‌ها لزوماً به معنای افزایش خریدوفروش نیست.
ممکن است فروشندگان قیمت‌های بالاتری برای خودروهای خود تعیین کنند، اما خریداران به دلیل محدودیت قدرت خرید قادر به پرداخت این مبالغ نباشند. در نتیجه، معامله به تعویق بیفتد یا فروشنده ناچار به کاهش قیمت پیشنهادی شود.
بنابراین، برای ارزیابی دقیق وضعیت بازار، تنها بررسی قیمت آگهی‌ها کافی نیست و باید تعداد معاملات قطعی، فاصله قیمت پیشنهادی با قیمت نهایی و مدت‌زمان فروش خودرو نیز مورد توجه قرار گیرد.
خریداران میان خودروهای قدیمی‌تر و گزینه‌های پرریسک‌تر قرار گرفته‌اند
بازار خودروهای کارکرده اکنون با شرایطی دوگانه روبه‌روست. از یک طرف، افزایش قیمت خودروهای صفر، متقاضیان بیشتری را به سمت خرید خودروهای دست‌دوم سوق داده و از طرف دیگر، رشد قیمت در همین بازار نیز امکان انتخاب را برای خریداران محدود کرده است.
افرادی که چند سال قبل با بودجه‌ای محدود می‌توانستند میان چند خودروی قابل قبول انتخاب کنند، اکنون ممکن است ناچار شوند به سراغ مدل‌های قدیمی‌تر، خودروهای با کارکرد بالاتر یا نمونه‌هایی با وضعیت بدنه نامشخص بروند.
این شرایط برای خانواده‌هایی که خودرو را وسیله رفت‌وآمد روزانه می‌دانند و نه کالایی سرمایه‌ای، دشوارتر است. چنین خریدارانی معمولاً به دنبال خودرویی با هزینه نگهداری قابل پیش‌بینی، قطعات یدکی در دسترس و استهلاک قابل مدیریت هستند.
اما افزایش قیمت خرید در کنار رشد هزینه تعمیر و نگهداری، انتخاب خودروی کارکرده را نیز به تصمیمی پرهزینه و همراه با ریسک تبدیل کرده است.
در مجموع، اگرچه خودروهای دست‌دوم همچنان در مقایسه با بسیاری از خودروهای صفر قیمت پایین‌تری دارند، اما این اختلاف به‌تنهایی نشان‌دهنده مقرون‌به‌صرفه بودن آنها نیست. معیار اصلی برای سنجش دسترسی مردم به بازار خودرو، میزان هزینه‌ای است که باید از درآمد و پس‌انداز خود برای خرید یک خودروی سالم و قابل اتکا اختصاص دهند.
وقتی حتی خودروهای چند سال کارکرده نیز از توان مالی بخش بزرگی از متقاضیان خارج می‌شوند، بازار دست‌دوم هم نمی‌تواند مانند گذشته نقش جایگزین ارزان‌قیمت بازار خودروی صفر را ایفا کند.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما
انتهای پیام