صادرات فرش دستباف ایران به کمترین سطح تاریخی/ تحریم، جنگ و سیاستهای داخلی مقصر اصلی
عضو هیأت نمایندگان اتاق تهران میگوید صادرات فرش دستباف ایران در سال جاری به پایینترین سطح تاریخی خود رسیده و مجموعهای از تحریمها، جنگ و سیاستهای داخلی باعث از دست رفتن بازارهای سنتی کشور شده است.
عضو هیأت نمایندگان اتاق تهران، درباره وضعیت صادرات فرش دستباف ایران گفت: «به نظر نمیرسد صادرات فرش دستباف ایران در سال جاری حتی به ۴۰ میلیون دلار برسد.» او افزود که این وضعیت ناشی از مجموعهای از عوامل قدیمی و تازه است که بازارهای فرش ایران را به شدت متاثر کرده است.
وی تحریمها را یکی از مهمترین دلایل افت صادرات دانست و خاطرنشان کرد: «بازار اصلی ما یعنی آمریکا که حدود ۴۵ درصد از بازار جهانی فرش دستباف را در اختیار دارد، از دست رفته است و طبیعی است که حذف این بازار ضربه شدیدی به صادرات ایران وارد کرده است.»
حاجیآقامیری سیاستهای داخلی، بهویژه تعهد ارزی از سال ۱۳۹۷ را نیز عامل دیگری برای کاهش صادرات دانست و گفت: «با وجود کاهش محدودیتهای ارزی در سالهای اخیر، اثرات گذشته هنوز باقی مانده و در کنار جنگ و تعلیق پس از آن، بازار فرش دوباره دچار اختلال شده است.»
یکی دیگر از موانع جدی صادرات، محدودیتهای گمرکی است. وی توضیح داد: «طبق تبصره ماده ۱۲۱ آییننامه اجرایی گمرک، بازگشت فرشهایی که در خارج انباشته شده و نیاز به تعمیر یا احیا دارند، عملاً امکانپذیر نیست. این موضوع باعث کاهش قیمت در بازارهای قدیمی و محدود شدن فرصتهای ورود به بازارهای جدید میشود.»
حاجیآقامیری همچنین به بحران نیروی کار اشاره کرد و گفت: «قانوناً قالیبافان و فعالان صنایع دستی باید تحت پوشش بیمه تأمین اجتماعی باشند، اما دولت منابع آن را تأمین نمیکند. نبود بیمه باعث کاهش جذابیت فعالیت در این حوزه و از دست رفتن نیروی کار ماهر میشود که مستقیماً تولید و صادرات را مختل میکند.»
وی افزود محدودیت در تأمین مواد اولیه و شرایط سخت اقتصاد کلان، هزینههای تولید را افزایش داده و امکان انتقال آن به قیمت نهایی صادرات را دشوار کرده است. نتیجه این است که تولید و فروش خارجی فرش دستباف با مشکل مواجه شده است.
حاجیآقامیری با اشاره به جایگزین شدن بخشی از بازار ایران توسط هند گفت: «برخی بازارهای سنتی هنوز جایگزین نشدهاند، اما بخش قابل توجهی از بازار جهانی فرش از دست رفته و کشورهایی مانند هند جای ایران را گرفتهاند.»
وی در پایان تاکید کرد که با توجه به شرایط فعلی، بعید است صادرات امسال بتواند حتی سطح ۴۱.۷ میلیون دلار سال گذشته را تکرار کند و ادامه داد: «جنگ و تحولات پس از آن، همانند بسیاری از صنایع دیگر، به شدت بر فرش و صنایع فرهنگی ایران اثر گذاشته است.»
*بازنویسی:تحریریه پژواک کارفرما