چراغ سبز به صرافیها برای خرید و فروش دلار با نرخ آزاد؟
اگر صرافیها قرار باشد اسکناس ارز را از مردم به نرخ آزاد بخرند و به فروش اسکناس ارز به نرخ آزاد روی آورند، این امر میتواند منجر به افزایش نرخ ارز شود. زیرا در این حالت، تقاضا برای خرید ارز در صرافیها افزایش یافته و عرضه محدود اسکناس، باعث افزایش قیمت خواهد شد.
در خبری که روزهای اخیر از سوی بانک مرکزی و مرکز مبادله اعلام شد، مقررات جدیدی برای خرید و فروش ارز اسکناس در بانکها و صرافیها ابلاغ گردید. این تصمیم، که پس از سالها کاهش نقش صرافیها در بازار ارز اتخاذ شده، با هدف تقویت کارایی بازار و تسهیل معاملات اسکناس اتخاذ شده است. به موجب این مقررات، متقاضیان میتوانند با نرخهای کاملاً توافقی، ارز مورد نیاز خود را از صرافیها تهیه کنند.
بانک مرکزی اعلام کرده است: «مقررات خرید و فروش ارز به صورت اسکناس در بانکها و صرافیها و در راستای تعمیق و تقویت کارایی بازار ارز کشور و با هدف تسهیل معاملات ارز به صورت اسکناس در شبکه رسمی ابلاغ شد. در چارچوب این سیاست، متقاضیان میتوانند با اتکا به نرخهای کاملا توافقی و در بستر رسمی و شفاف، نسبت به خرید و فروش ارز اقدام کنند. همچنین در این راستا در چارچوب بازتعریف دستورالعمل فروش ارز در سرفصل تأمین نیازهای ضروری، امکان خرید اسعار دلار و یورو به صورت اسکناس، برای هر ایرانی مقیم بالای ۱۸ سال فراهم شده است.»
این خبر، با توجه به نگرانیهای اخیر در خصوص نوسانات نرخ ارز، توجهها را به سمت نقش احتمالی صرافیها در مدیریت بازار معطوف کرده است. اما سوال اصلی این است که آیا این بازگشت به دوران فعالیت گسترده صرافیها، واقعاً میتواند به کاهش این نوسانات کمک کند؟ برای پاسخ به این سوال کلیدی، باید مدتی صبر کرد تا طرح مذکور اجرایی شود.
بازگشت صرافی ها به بازار؟
با این حال، نکته مهم این است که در سالهای اخیر، فعالیت صرافیها در ایران به شدت محدود شده بود. در دوره مدیریت قبلی بانک مرکزی، تمرکز اصلی بر مرکز مبادله ارز و طلا بود و نقش صرافیها در بازار ارز بسیار کمرنگ شده بود. با این حال، با تغییر رویکرد بانک مرکزی و بازگشت به فعالیت صرافیها، ابهامات و سوالات متعددی نیز مطرح شده است.
صرافی
یکی از مهمترین این سوالات، نحوه تامین اسکناس ارز توسط صرافیها است. به بیان دیگر، در سالهای گذشته، صرافیها ارز خود را از طریق خرید از صادرکنندگان در بازار متشکل ارزی تامین میکردند و سپس آن را به مشتریان خرد با نرخ توافقی میفروختند. اما در ابلاغیه جدید بانک مرکزی، هنوز توضیح شفافی در این خصوص ارائه نشده است.
نگرانی اصلی، این است که اگر صرافیها قرار باشد اسکناس ارز را از مردم به نرخ آزاد بخرند و به فروش اسکناس ارز به نرخ آزاد روی آورند، این امر میتواند منجر به افزایش نرخ ارز شود. زیرا در این حالت، تقاضا برای خرید ارز در صرافیها افزایش یافته و عرضه محدود اسکناس، باعث افزایش قیمت خواهد شد.
بنابراین، مشخص نیست که آیا بانک مرکزی قصد دارد سیاستهای مشابه سالهای گذشته را تکرار کند یا رویکرد جدیدی را در پیش بگیرد. پاسخ به این سوال، کلید موفقیت یا شکست این طرح جدید است و آینده بازار ارز ایران را تحت تاثیر قرار خواهد داد.