رکود عمیق در بازار خودرو/جهش قیمتها برخلاف منطق عرضه و تقاضا
بازار خودرو در دام سردرگمی است و معاملات سقوط کرده اما قیمتها بهطور مداوم در حال افزایش است. رئیس اتحادیه نمایشگاهداران، اعلام کرد که افزایشهای اخیر عمدتاً مبتنی بر نوسانات ارزی بدون محاسبات شفاف بوده و وضعیت فعلی بازار حباب است.
بازار خودرو ایران در هفتههای اخیر دچار رکود عمیق و بیثباتی شدید شده است. حجم معاملات به شدت کاهش یافته و قدرت خرید مصرفکنندگان به پایینترین سطح خود رسیده، اما در اقدامی متضاد با منطق اقتصادی، قیمتها همچنان در حال افزایش هستند.
دلایل اصلی این وضعیت از دیدگاه کارشناسان و فعالان بازار:
افزایشهای زنجیرهای و غیرمنطقی:
روند صعودی قیمتها از سوی شرکتهای واردکننده، مونتاژکار و خودروسازان داخلی ادامه دارد، حتی در نبود تقاضای مؤثر.
اسد کرمی، رئیس اتحادیه نمایشگاهداران، تأکید میکند که شرکتها اغلب بدون ارائه مستندات و محاسبات شفاف، قیمتها را بالا میبرند.
نوسان ارز به عنوان دستاویزی برای گرانی:
گرچه نوسانات ارزی بر قیمتها تأثیرگذار است، اما این نوسانات بهانهای برای توجیه افزایشهای بزرگتر و بیضابطه شده است.
کرمی اشاره میکند که گاهی قیمتگذاریها بر مبنای نرخهای دلاری بسیار بالا (۱۵۰ تا ۲۰۰ هزار تومان) انجام میشود که با قیمت واقعی جهانی خودروها تطابق ندارد.
ضعف نظارت و شفافیت:
فقدان نظارت مؤثر از سوی وزارت صمت و شورای رقابت باعث شده تا افزایشهای بیضابطه شکل بگیرد.
این امر باعث شکلگیری حباب قیمتی شده است؛ به طوری که خودرویی که قبلاً ۱.۱ میلیارد تومان قیمت داشته، اکنون به ۱.۵ تا ۱.۶ میلیارد تومان رسیده است.
سرایت قیمتها:
افزایش قیمت خودروهای وارداتی، بهصورت زنجیروار به خودروهای مونتاژی و چینی و در نهایت داخلی نیز سرایت کرده است.
نتیجهگیری و چشمانداز:
کارشناسان معتقدند وضعیت فعلی بازار حبابی بوده و نیاز به اصلاح جدی دارد. در صورت ادامه روند فعلی، احتمال جهش مجدد قیمت خودروهای داخلی نیز وجود دارد. آرامش بازار تنها با شفافسازی مبانی محاسبات قیمتگذاری، جلوگیری از سودجویی و احیای سازوکار نظارتی از سوی نهادهای مسئول، قابل دستیابی خواهد بود. در غیر این صورت، بازار در انتظار ثباتی نامعلوم و پرریسک باقی خواهد ماند.

*بازنویسی:تحریریه پژواک کارفرما