آغاز نشست ایران، آمریکا ، قطر و پاکستان/سرنوشت آتشبس لبنان و داراییهای بلوکهشده در کانون رایزنیها + فیلم
نشست چهار جانبه ایران، آمریکا، پاکستان و قطر با محوریت بررسی روند اجرای تفاهمات میان تهران و واشنگتن، وضعیت آتشبس فراگیر در لبنان و موضوع آزادسازی اموال بلوکهشده ایران در سوئیس آغاز شد؛ نشستی که از آن به عنوان نخستین آزمون جدی برای سنجش میزان پایبندی طرفها به تعهدات توافقشده یاد میشود.
نشست چهارجانبه ایران، آمریکا، قطر و پاکستان با موضوع بررسی روند اجرای تفاهمات میان تهران و واشنگتن، آتشبس فراگیر در لبنان و پرونده داراییهای بلوکهشده ایران، هماکنون در محل مذاکرات در سوئیس در حال برگزاری است.
هیأت جمهوری اسلامی ایران به ریاست محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، شامگاه شنبه به وقت محلی وارد زوریخ شد تا در نشستهای بورگناشتوک درباره روند اجرای یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا حضور یابد.
در این سفر، سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه، علی باقری معاون بینالملل دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی، عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی، حمید بورد معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران، کاظم غریبآبادی معاون حقوقی و بینالملل وزارت امور خارجه و اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه، رئیس هیأت ایرانی را همراهی میکنند.
همزمان با ورود هیأت ایرانی، مقامهای آمریکایی نیز برای شرکت در این رایزنیها وارد سوئیس شدهاند. استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رئیسجمهور آمریکا، و جرد کوشنر از جمله چهرههای حاضر در مذاکرات هستند. همچنین جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرده است که برای پیوستن به گفتوگوها راهی سوئیس خواهد شد.
بر اساس اعلام مقامهای آمریکایی، نشستهای پیشرو ممکن است یک تا دو روز ادامه داشته باشد و موضوعاتی از جمله اجرای تفاهمات دوجانبه، آتشبس در لبنان، وضعیت منطقه و پرونده هستهای ایران در دستور کار طرفین قرار دارد.
در کنار هیأتهای ایرانی و آمریکایی، نمایندگان کشورهای میانجی نیز در سوئیس حضور یافتهاند. محمد بن عبدالرحمن آلثانی، نخستوزیر و وزیر امور خارجه قطر، پیش از آغاز رسمی مذاکرات با ایگنازیو کاسیس، وزیر امور خارجه سوئیس، درباره آخرین تحولات مرتبط با توافق تهران و واشنگتن گفتوگو کرده است.
همچنین گزارشها از حضور شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، و عاصم منیر، فرمانده ارتش این کشور، در سوئیس حکایت دارد. قطر و پاکستان در ماههای گذشته از جمله بازیگران اصلی در شکلگیری تفاهم اسلامآباد و تسهیل ارتباطات میان ایران و آمریکا بودهاند.
وزارت امور خارجه سوئیس اعلام کرده است تمامی شرایط لازم برای برگزاری مذاکراتی محرمانه و امن در بورگناشتوک فراهم شده است. مقامهای سوئیسی با اشاره به حساسیت موضوعات مورد بحث، از ارائه جزئیات بیشتر درباره ترکیب شرکتکنندگان و محتوای نشستها خودداری کردهاند.
با این حال، منابع نزدیک به مذاکرات تأکید دارند که هدف اصلی هیأت ایرانی در این مرحله، آغاز مذاکرات جامع و نهایی نیست؛ بلکه ارزیابی میزان پایبندی طرف مقابل به تعهدات مندرج در یادداشت تفاهم اسلامآباد است.
تهران بارها اعلام کرده است ورود به مرحله دوم مذاکرات و آغاز گفتوگوهای جامع تنها در صورتی امکانپذیر خواهد بود که اجرای عملی تعهدات توافقشده از سوی آمریکا آغاز شده و استمرار آن به اثبات برسد.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، پیش از عزیمت هیأت ایرانی به سوئیس تصریح کرد که ارزش واقعی هر توافق در مرحله اجرا مشخص میشود و جمهوری اسلامی ایران با توجه به سوابق بدعهدی طرف مقابل، اجرای دقیق و کامل تعهدات را با حساسیت و دقت دنبال خواهد کرد.
وی همچنین تأکید کرد که آغاز مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی منوط به اجرای بندهای کلیدی تفاهمنامه، از جمله بندهای یک، چهار، پنج، ۱۰ و ۱۱ است؛ موضوعاتی که به گفته مقامهای ایرانی هنوز بهطور کامل محقق نشدهاند.
از دیدگاه جمهوری اسلامی ایران، پایان درگیریها در منطقه بهویژه در لبنان، کاهش آثار تحریمها، آزادسازی داراییهای بلوکهشده و کاهش حضور نیروهای آمریکایی در مناطق پیرامونی ایران، از مهمترین مطالبات مطرحشده در این مرحله از گفتوگوها به شمار میرود.
همچنین تداوم حملات رژیم صهیونیستی به لبنان به یکی از شاخصهای اصلی ارزیابی میزان پایبندی واشنگتن به تعهدات خود تبدیل شده و انتظار میرود این موضوع بخش مهمی از رایزنیهای جاری را به خود اختصاص دهد.
در مجموع، نشست بورگناشتوک نخستین آزمون جدی برای سنجش اراده طرفها در اجرای تفاهم اسلامآباد تلقی میشود؛ نشستی که نتایج آن میتواند مسیر ورود به مرحله بعدی مذاکرات یا توقف روند گفتوگوها را مشخص کند و بر آینده روابط تهران و واشنگتن تأثیرگذار باشد.
لحظه ورود هیئت ایرانی به محل برگزاری مذاکرات در ژنو
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما