تصویر تازه از بدهی دولت؛ شکاف ۲۲۵ همتی میان بدهی و مطالبات

مرکز مدیریت بدهی‌های عمومی و روابط مالی دولت، بدهی محرز دولت تا پایان اسفند ۱۴۰۴ را ۲۷۶۰ هزار میلیارد تومان معادل ۲.۷ هزار همت اعلام کرد. بر اساس این گزارش، مطالبات قطعی دولت نیز به ۲۵۳۵ هزار میلیارد تومان، معادل ۲.۵ هزار همت، رسیده است. به این ترتیب، میزان بدهی دولت ۲۲۵ هزار میلیارد تومان بیشتر از مطالبات آن است.

بر اساس آخرین گزارش مرکز مدیریت بدهی‌های عمومی و روابط مالی دولت در وزارت امور اقتصادی و دارایی، این ارقام مربوط به پایان سال ۱۴۰۴ است و در مردادماه منتشر شده است.

مقایسه این آمار با آخرین گزارش قبلی که مربوط به پایان پاییز ۱۴۰۴ بود، نشان می‌دهد طی سه ماهه پایانی سال گذشته، برآورد بدهی‌های دولت ۱۰ درصد و مطالبات دولت ۲۴ درصد افزایش داشته است.

بدهی شرکت‌های دولتی چقدر است؟

بر اساس گزارش وزارت اقتصاد، بدهی شرکت‌های دولتی در پایان سال ۱۴۰۴ به ۵۸۸۹ هزار میلیارد تومان، معادل حدود ۵.۹ هزار همت، رسیده است. مطالبات این شرکت‌ها نیز ۳۶۱۰ هزار میلیارد تومان، معادل ۳.۶ هزار همت، اعلام شده است.

بر این اساس، بدهی شرکت‌های دولتی ۲۲۷۹ هزار میلیارد تومان بیشتر از مطالبات آنهاست؛ رقمی معادل حدود ۲.۲ هزار همت.

نسبت بدهی به تولید ناخالص داخلی کاهش یافت

بررسی نسبت بدهی‌ها به تولید ناخالص داخلی نشان می‌دهد مجموع بدهی دولت و شرکت‌های دولتی تا پایان خرداد ۱۴۰۵ معادل ۲۱.۷ درصد تولید ناخالص داخلی بوده است؛ این رقم در پایان اسفند ۱۴۰۴ برابر با ۲۲.۲ درصد بود.

همچنین نسبت بدهی دولت به تولید ناخالص داخلی از ۶ درصد در پایان سال ۱۴۰۴ به ۵.۹ درصد در پایان بهار ۱۴۰۵ کاهش یافته است. نسبت بدهی شرکت‌های دولتی نیز از ۱۶.۲ درصد در پایان سال گذشته به ۱۵.۸ درصد در پایان خرداد امسال رسیده است.

به این ترتیب، نسبت بدهی دولت به تولید ناخالص داخلی که در طول سال ۱۴۰۴ روندی افزایشی داشت، از ابتدای سال ۱۴۰۵ بار دیگر وارد مسیر نزولی شده است.

دولت به چه کسانی بدهکار است؟

بررسی جزئیات بدهی‌های دولت نشان می‌دهد بخش خصوصی و تعاونی بزرگ‌ترین طلبکار دولت هستند. بر اساس گزارش وزارت اقتصاد، بدهی دولت به بخش خصوصی و تعاونی ۲۲۰۷ هزار میلیارد تومان، معادل ۲.۲ هزار همت، اعلام شده است.

دولت همچنین ۴۳۹ هزار میلیارد تومان به بانک مرکزی، بانک‌ها و مؤسسات اعتباری و ۱۱۴ هزار میلیارد تومان به مؤسسات عمومی غیردولتی، از جمله شهرداری‌ها و برخی بنیادها، بدهکار است.

 دولت از چه بخش‌هایی طلبکار است؟

در مقابل، دولت از بانک‌ها ۹۰۸ هزار میلیارد تومان طلب دارد. مطالبات دولت از مؤسسات عمومی غیردولتی نیز ۵۶۲ هزار میلیارد تومان و مطالبات آن از بخش خصوصی و تعاونی ۱۰۶۵ هزار میلیارد تومان اعلام شده است.

بر این اساس، بخش خصوصی و تعاونی علاوه بر اینکه بزرگ‌ترین طلبکار دولت محسوب می‌شود، بیش از یک هزار همت نیز به دولت بدهکار است.

شرکت‌های دولتی به چه کسانی بدهکارند؟

شرکت‌های دولتی نیز بخش قابل توجهی بدهی دارند. بر اساس گزارش مرکز مدیریت بدهی‌های عمومی، بدهی این شرکت‌ها به بانک مرکزی، بانک‌ها و مؤسسات اعتباری ۳۴۶۷ هزار میلیارد تومان، معادل حدود ۳.۴ هزار همت، است.

این شرکت‌ها همچنین ۱۳۸۴ هزار میلیارد تومان به نهادها و مؤسسات عمومی غیردولتی و ۱۰۳۸ هزار میلیارد تومان به بخش خصوصی و تعاونی بدهکار هستند.

در سوی دیگر، عمده مطالبات شرکت‌های دولتی از بخش خصوصی و تعاونی است. میزان این مطالبات ۳۵۷۰ هزار میلیارد تومان، معادل حدود ۳.۵ هزار همت، اعلام شده است.

شرکت‌های دولتی همچنین ۲۶ هزار میلیارد تومان از مؤسسات عمومی غیردولتی و ۱۳ هزار میلیارد تومان از بانک‌ها طلب دارند.

در مجموع، آمارهای وزارت اقتصاد تصویری از حجم بالای بدهی‌ها و مطالبات متقابل دولت، شرکت‌های دولتی، شبکه بانکی و بخش خصوصی ارائه می‌دهد؛ با این حال، کاهش نسبت بدهی دولت و شرکت‌های دولتی به تولید ناخالص داخلی در ابتدای سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد این نسبت پس از افزایش در سال گذشته، در ماه‌های ابتدایی امسال روندی کاهشی پیدا کرده است.

*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما