آغاز طرح «بانک زمان محله»؛ مبادله مهارت و خدمات بدون نیاز به پول

وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی از آغاز اجرای طرح ملی «بانک زمان محله» در محله نظام‌آباد تهران خبر داد و گفت: این طرح با هدف گردهم‌آوردن مردم، تقویت ارتباطات محلی و فراهم‌کردن امکان مبادله مهارت‌ها و خدمات میان هم‌محله‌ای‌ها طراحی شده است.

احمد میدری در مراسم رونمایی از طرح ملی بانک زمان، که به‌عنوان نخستین الگوی اقتصاد اجتماعی و همیاری محله‌محور در مسجد صفا محله نظام‌آباد برگزار شد، اظهار کرد: تقویت محله‌ها از سیاست‌هایی است که رهبر شهید طی چند دهه بر آن تأکید داشتند و مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور نیز از ابتدای فعالیت دولت چهاردهم، سیاست محله‌محوری را مطرح کرده است.

وی با اشاره به نقش محله در ساختار اجتماعی کشور افزود: در سنت جامعه ایران، پس از خانواده، محله یکی از کانون‌های اصلی حمایت متقابل، انتقال فرهنگ و انجام فعالیت‌های اجتماعی بود؛ اما با گسترش شهرنشینی، بسیاری از محله‌ها تضعیف شدند و ارتباط میان ساکنان کاهش یافت. به گفته وی، امروز کمتر می‌توان محله‌ای مانند نظام‌آباد را یافت که همچنان از پیوندها و روابط اجتماعی پررونق برخوردار باشد.

میدری با بیان اینکه بازسازی ارتباطات محلی در محیط‌هایی مانند مدرسه و مسجد کار آسانی نیست، تصریح کرد: بخشی از فرهنگ و پیوندهای اجتماعی گذشته از میان رفته است و باید برای احیای این کانون اجتماعی تلاش کرد. محله قدرتمند می‌تواند به تحکیم خانواده و تقویت حکمرانی کمک کند، آسیب‌های اجتماعی و رفتارهای نابهنجار را کاهش دهد و زمینه یادگیری مهارت و همکاری میان مردم را فراهم سازد.

بانک زمان؛ سازوکاری برای مبادله مهارت و خدمات

وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با تشریح کارکرد طرح بانک زمان محله گفت: این طرح یا همان بانک زمان مهارتی، بستری برای مبادله خدمات و توانمندی‌های افراد فراهم می‌کند تا هرکس بتواند بر اساس مهارت خود به دیگران خدمت ارائه دهد و در مقابل، از خدمات سایر افراد بهره‌مند شود.

وی توضیح داد: برخی خدمات در ازای دریافت پول ارائه می‌شوند، برخی افراد نیز از روی خیرخواهی و برای رضای خدا به دیگران کمک می‌کنند و در مواردی، افراد خدمتی انجام می‌دهند با این امید که در آینده شخص دیگری به آنها کمک کند. برای گسترش و تداوم چنین همکاری‌هایی، وجود سازوکاری قابل اعتماد و تضمین‌کننده ضروری است.

میدری در همین زمینه از پیش‌بینی سازوکار ضمانت برای خدمات ارائه‌شده در این طرح خبر داد و گفت: در سازمان آموزش فنی‌وحرفه‌ای سازوکاری در نظر گرفته شده است که بر اساس آن، اگر فردی خدمتی به شخص دیگری ارائه کند، سازمان تا سقف مشخصی، برای نمونه پنج یا ۱۰ میلیون تومان، انجام آن خدمت را تضمین کند.

وی برای توضیح این سازوکار افزود: اگر فردی در محله متعهد شود خدمتی را در منزل یکی از هم‌محله‌ای‌های خود انجام دهد، اما به هر دلیل نتواند به تعهدش عمل کند، طرف مقابل می‌تواند موضوع را به سازمان آموزش فنی‌وحرفه‌ای اعلام کند تا سازوکار پیش‌بینی‌شده برای انجام خدمت به کار گرفته شود.

اجرای طرح با همکاری بخش خصوصی، معلمان و مساجد

وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با تأکید بر ضرورت پیوند اراده اجتماعی با دانش و فناوری اظهار کرد: همان‌طور که کشور در حوزه موشکی با تکیه بر فناوری به دستاوردهای بزرگی رسیده است، تلاش برای توسعه فعالیت‌های اجتماعی نیز باید با استفاده از دانش و ابزارهای مناسب همراه شود.

وی افزود: نرم‌افزار بانک زمان با همکاری بخش خصوصی و به دست جوانان طراحی شده است. این نرم‌افزار در مسیر توسعه با اشتباه‌ها و شکست‌هایی روبه‌رو شد، اما مراحل مختلف آزمایشی را پشت سر گذاشته و اکنون امکان اجرای آن در تهران و سپس توسعه طرح در سراسر کشور فراهم شده است.

میدری با اشاره به اهمیت مشارکت دستگاه‌های مختلف در اجرای طرح گفت: اجرای بانک زمان بدون همکاری وزارت آموزش‌وپرورش و مشارکت معلمان امکان‌پذیر نیست. سازمان آموزش فنی‌وحرفه‌ای ظرفیت مهمی دارد، اما توان گسترده آموزش‌وپرورش قابل مقایسه با آن نیست.

وی ادامه داد: همراهی معلمان و مساجد می‌تواند زمینه اجرای گسترده این طرح را فراهم کند و به اشتغال‌یابی، یادگیری مهارت و شکل‌گیری فعالیت‌های متنوع اجتماعی کمک برساند.

مسجد و مدرسه؛ محورهای تقویت محله‌محوری

میدری مسجد و مدرسه را هم هدف و هم ابزار تحقق سیاست محله‌محوری دانست و تأکید کرد: هدف این طرح صرفاً استفاده از یک پلتفرم یا اینترنت برای مبادله خدمات نیست؛ بلکه زمانی می‌توان به ماندگاری و ریشه‌دارشدن آن امیدوار بود که مردم در مسجد و مدرسه گرد هم بیایند و ارتباطات اجتماعی شکل بگیرد.

وی همچنین با اشاره به نقش مردم در مقاومت کشور در برابر حمله دشمن گفت: ایستادگی کشور تنها حاصل توان فرماندهان و اقدامات نظامی نبود، بلکه حضور و مقاومت مردم در محله‌ها و میدان‌ها نیز در ناامیدکردن دشمن نقش داشت.

وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی افزود: هدف دشمن این بود که مردم خسته شوند و سپس با روش‌های دیگر، از جمله آنچه در دی‌ماه سال گذشته شاهد بودیم، کشور را به سمت هرج‌ومرج سوق دهد.

میدری در پایان با تأکید بر اینکه هر فرد دارای مهارت می‌تواند خدمات خود را در اختیار هم‌محله‌ای‌ها و دیگران قرار دهد، اظهار امیدواری کرد با همراهی مردم، به‌ویژه نمازگزاران، طرح بانک زمان در کشور گسترش یابد و زمینه تقویت همیاری اجتماعی، اشتغال‌یابی و توسعه مهارت‌آموزی فراهم شود.

وی از آغاز اجرای این طرح در مسجد محله نظام‌آباد خبر داد و ابراز امیدواری کرد که با مشارکت مردم، اجرای آن به‌تدریج به سایر محله‌ها و سپس سراسر کشور گسترش پیدا کند.

*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما