بیکاری در بهار ۱۴۰۵ به ۹.۱ درصد رسید؛ زنگ خطر بازار کار جوانان

مرکز آمار ایران اعلام کرد نتایج طرح آمارگیری نیروی‌کار در بهار ۱۴۰۵ نشان می‌دهد نرخ بیکاری جمعیت ۱۵ ساله و بیشتر به ۹.۱ درصد رسیده است؛ رقمی که نسبت به فصل مشابه سال گذشته ۱.۸ واحد درصد افزایش داشته و همزمان با کاهش نرخ مشارکت اقتصادی، از تشدید فشار بر بازار کار در شرایط خاص اقتصادی و جنگی حکایت دارد.

 مرکز آمار ایران نتایج طرح آمارگیری نیروی‌کار بهار ۱۴۰۵ را منتشر کرد. براساس این گزارش، در شرایطی که کشور در این فصل با شرایط خاص ناشی از جنگ تحمیلی و آثار آن مواجه بوده است، ۹.۱ درصد از جمعیت فعال ۱۵ ساله و بیشتر کشور بیکار بوده‌اند.

بررسی روند تغییرات نرخ بیکاری نشان می‌دهد این شاخص در بهار امسال نسبت به فصل مشابه سال قبل، یعنی بهار ۱۴۰۴، با افزایش ۱.۸ واحد درصدی مواجه شده است.

کاهش نرخ مشارکت اقتصادی

براساس داده‌های مرکز آمار، در بهار ۱۴۰۵ حدود ۴۰.۷ درصد از جمعیت ۱۵ ساله و بیشتر کشور از نظر اقتصادی فعال بوده‌اند؛ به این معنا که در گروه شاغلان یا بیکاران قرار داشته‌اند.

این شاخص نیز نسبت به بهار سال گذشته کاهش داشته است. بررسی تغییرات نرخ مشارکت اقتصادی نشان می‌دهد نرخ مشارکت در بهار امسال نسبت به فصل مشابه سال قبل ۰.۵ واحد درصد کاهش یافته است.

کاهش همزمان نرخ مشارکت اقتصادی و افزایش نرخ بیکاری، از تحولات قابل توجه بازار کار در بهار امسال محسوب می‌شود؛ چرا که بخشی از جمعیت در سن کار، علاوه بر آنکه شغلی پیدا نکرده‌اند، از حضور در بازار کار نیز خارج شده‌اند.

کاهش ۴۵۰ هزار نفری جمعیت شاغل

جمعیت شاغلان ۱۵ ساله و بیشتر در بهار ۱۴۰۵ به ۲۴ میلیون و ۶۷۲ هزار نفر رسید. این رقم در مقایسه با فصل مشابه سال قبل حدود ۴۵۰ هزار نفر کاهش یافته است.

در مقابل، جمعیت غیرفعال اقتصادی شامل افراد محصل، خانه‌دار، افراد دارای درآمد بدون کار مانند بازنشستگان و سایر گروه‌ها، به ۳۹ میلیون و ۵۳۵ هزار نفر رسیده است. این جمعیت نیز نسبت به بهار ۱۴۰۴ حدود ۷۹۶ هزار نفر افزایش داشته است.

خدمات همچنان بزرگ‌ترین بخش اشتغال کشور

بررسی وضعیت اشتغال در بخش‌های عمده اقتصادی نشان می‌دهد بخش خدمات در بهار ۱۴۰۵ همچنان بیشترین سهم اشتغال کشور را به خود اختصاص داده است.

بر اساس گزارش مرکز آمار، ۵۳.۸ درصد از شاغلان در بخش خدمات فعالیت داشته‌اند. پس از آن، بخش صنعت با سهم ۳۱ درصدی در رتبه دوم قرار گرفته و بخش کشاورزی نیز ۱۵.۱ درصد از اشتغال کشور را به خود اختصاص داده است. این ترکیب نشان می‌دهد بیش از نیمی از اشتغال کشور در بخش خدمات متمرکز است و صنعت و کشاورزی در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

بیکاری جوانان به ۲۳.۴ درصد رسید

یکی از مهم‌ترین بخش‌های گزارش مرکز آمار، وضعیت بیکاری جوانان است. بر اساس این گزارش، در بهار ۱۴۰۵ نرخ بیکاری جمعیت ۱۵ تا ۲۴ ساله به ۲۳.۴ درصد رسیده است. به عبارت دیگر، از میان جمعیت فعال این گروه سنی، بیش از یک‌پنجم در بهار امسال بیکار بوده‌اند. بررسی تغییرات فصلی نرخ بیکاری جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله نیز نشان می‌دهد این نرخ نسبت به بهار ۱۴۰۴، ۳.۷ واحد درصد افزایش یافته است.

بیکاری ۱۷.۵ درصدی در گروه سنی ۱۸ تا ۳۵ سال

وضعیت گروه سنی ۱۸ تا ۳۵ سال نیز نشان‌دهنده افزایش نرخ بیکاری است. براساس آمار منتشرشده، در بهار ۱۴۰۵، نرخ بیکاری جمعیت فعال ۱۸ تا ۳۵ ساله به ۱۷.۵ درصد رسیده است. این نرخ نیز نسبت به فصل مشابه سال گذشته افزایش داشته و بررسی تغییرات فصلی نشان می‌دهد بیکاری این گروه سنی در مقایسه با بهار ۱۴۰۴، ۳ واحد درصد بیشتر شده است.

افزایش نرخ بیکاری در میان جوانان و جمعیت در سنین ابتدایی ورود و تثبیت در بازار کار، یکی از مهم‌ترین چالش‌های بازار کار کشور محسوب می‌شود.

۸.۵ درصد شاغلان با اشتغال ناقص مواجه‌اند

گزارش مرکز آمار همچنین از وضعیت اشتغال ناقص در کشور حکایت دارد. در بهار ۱۴۰۵، حدود ۸.۵ درصد از جمعیت شاغل ۱۵ ساله و بیشتر، به دلایل اقتصادی از جمله فصل غیرکاری، رکود فعالیت یا پیدا نکردن شغل با ساعت کاری بیشتر، کمتر از ۴۴ ساعت در هفته کار کرده‌اند و در عین حال آماده انجام کار اضافی بوده‌اند.

این شاخص نشان می‌دهد بخشی از شاغلان کشور، اگرچه در آمارهای رسمی در گروه شاغلان قرار دارند، اما از میزان ساعات کاری مورد انتظار یا مورد نیاز خود برخوردار نیستند.

کار طولانی‌مدت برای ۳۷.۸ درصد شاغلان

در سوی دیگر بازار کار، بخش قابل توجهی از شاغلان ساعات کاری طولانی دارند. بررسی آمارها نشان می‌دهد ۳۷.۸ درصد از شاغلان ۱۵ ساله و بالاتر در بهار ۱۴۰۵ بیش از ۴۹ ساعت در هفته کار کرده‌اند.

به این ترتیب، بازار کار ایران همزمان با دو پدیده اشتغال ناقص و اشتغال با ساعات کاری طولانی مواجه است؛ به‌گونه‌ای که بخشی از نیروی کار کمتر از میزان مطلوب کار می‌کند و بخش دیگری بیش از ۴۹ ساعت در هفته مشغول فعالیت است.

کاهش نرخ بیکاری در ۹ استان

با وجود شرایط خاص اقتصادی و جنگ تحمیلی در بهار امسال، بررسی‌های مرکز آمار نشان می‌دهد نرخ بیکاری در ۹ استان کشور کاهش یافته است.

با این حال، افزایش ۱.۸ واحد درصدی نرخ بیکاری کل کشور نسبت به بهار سال گذشته، کاهش ۰.۵ واحد درصدی نرخ مشارکت اقتصادی، کاهش حدود ۴۵۰ هزار نفری جمعیت شاغلان و افزایش شمار جمعیت غیرفعال اقتصادی، از مهم‌ترین تغییرات بازار کار در بهار ۱۴۰۵ به شمار می‌رود.

در مجموع، آمارهای بهار امسال تصویری از بازاری را نشان می‌دهد که از یک سو با افزایش بیکاری، به‌ویژه در میان جوانان مواجه است و از سوی دیگر، بخشی از شاغلان آن درگیر اشتغال ناقص یا ساعات کاری طولانی هستند؛ وضعیتی که در شرایط اقتصادی و جنگی موجود، توجه بیشتر سیاست‌گذاران به حفظ اشتغال و ایجاد فرصت‌های شغلی جدید را ضروری می‌کند.

*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما