درآمد ماهانه گرانفروشی نان تا ۳۰۰ میلیون تومان/جریمههای نقدی بازدارنده نیست
با وجود تکرار جریمه و کسر سهمیه، برخی نانواییها به دلیل سود چندصد میلیونی حاصل از گرانفروشی همچنان به تخلف ادامه میدهند و جرایم فعلی بازدارندگی لازم را ندارد.
در حالی که تعدادی از نانواییها به دلیل تخلفات مستمر خود چندین نوبت و تا دهها میلیون تومان جریمه شدهاند، روند گرانفروشی همچنان ادامه دارد. این پرسش برای بسیاری از مردم مطرح است که چرا با وجود اعمال جریمه و کاهش سهمیه، برخی واحدها همچنان تخلف میکنند؟
پاسخ این پرسش در سودهای قابل توجه حاصل از گرانفروشی نهفته است. برآوردها نشان میدهد یک نانوایی سنگکی میتواند سالانه تا یک میلیارد تومان و یک نانوایی بربری تا ۴ میلیارد تومان از محل گرانفروشی درآمد کسب کند. این مبالغ بهصورت متوسط و تخمینی محاسبه شده و بسته به نوع نان و میزان فروش روزانه، میتواند حتی بیشتر نیز باشد. به این ترتیب گرانفروشی برای برخی واحدها تا بیش از ۳۰۰ میلیون تومان در ماه سودآوری دارد.
کفه سنگین سود ۳۰۰ میلیونی در برابر جریمههای تعزیراتی
در یک نمونه، نانوایی سنگکی که باید نان خود را با آرد یارانهای به قیمت ۷ هزار و ۶۰۰ تومان بفروشد، آن را به مبلغ ۲۰ هزار تومان عرضه میکند. در موارد دیگر نیز اختلاف قیمت بیش از ۱۱ هزار تومان مشاهده شده است. اگر چنین واحدی روزانه هزار نان بفروشد، تنها از محل این اختلاف قیمت حدود ۳۳۴ میلیون تومان در ماه سود اضافی کسب میکند.
طبق گزارش تعزیرات، یک واحد نانوایی طی سه ماه گذشته ۹ بار جریمه شده و در هر مرحله نیز بین ۴۰ تا ۵۰ میلیون تومان جریمه برای آن تعیین شده است. با وجود این، به دلیل سود حدود ۳۰۰ میلیونی در ماه، ادامه تخلف همچنان برای این واحدها صرفه اقتصادی دارد. حتی برخی نانواییها بهصورت هفتگی جریمه شدهاند؛ برای نمونه یک واحد بربری در دو ماه ۸ بار جریمه شده که مبالغ آن بین ۱۰ تا ۳۰ میلیون تومان بوده است.
چالش نظارت در برخورد با گرانفروشی
با وجود این میزان تخلف، تاکنون سهمیه آرد دولتی برخی واحدهای متخلف قطع نشده است؛ موضوعی که بهگفته کارشناسان باید جدیتر پیگیری شود. قرار بود در قالب طرح هوشمندسازی آرد و نان، برخورد با گرانفروشی از طریق کاهش سهمیه آرد با دقت بیشتری دنبال شود.
طرح هوشمندسازی از ابتدا توانست رشد مصرف آرد یارانهای را کنترل کند، اما برخورد با گرانفروشی همچنان یک چالش اساسی باقی ماند. گزارشها نشان میدهد سامانه هوشمند قابلیت شناسایی بخش قابل توجهی از گرانفروشیها را بهصورت سیستمی دارد و بر همین اساس نیز کاهش سهمیه برای برخی واحدها اعمال شده است.
با این حال، این اقدامات بازخورد لازم را نداشته است. بررسیها نشان میدهد هماهنگی لازم بین نظارت سامانهای و دستگاههای تعزیراتی وجود ندارد. در مواردی که تعزیرات با بیتوجهی واحدها به جریمهها مواجه میشود، موضوع را برای قطع سهمیه به فرمانداری و اداره کل استان ارجاع میدهد؛ در حالی که امکان اعمال جریمه بهصورت سیستمی و برخط وجود دارد.
ضرورت استفاده از اهرم آرد دولتی برای مهار تخلف
به نظر میرسد در شرایطی که اعمال جریمههای نقدی تأثیر کافی ندارد، باید استفاده از اهرم تخصیص آرد دولتی در اولویت قرار گیرد تا هزینه تخلف برای نانواهای متخلف افزایش یابد. در این مسیر نیز لازم است سیستم هوشمند در کنار تعزیرات قرار گیرد، زیرا تنها همکاری این دو بخش میتواند نتیجه مؤثر ایجاد کند.
در نهایت تأکید میشود واحدهایی که به گرانفروشی ادامه میدهند، باید بهطور کامل از دریافت آرد دولتی محروم شوند و پس از آن، در صورت تمایل، فعالیت خود را بهعنوان واحد آزادپز ادامه دهند.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما
انتهای پیام