بانک مرکزی از خرید مستقیم اسکناس ارز کنار کشید؛ تأمین نیاز تجار با نرخ توافقی

بانک مرکزی رسماً از خرید مستقیم اسکناس عقب‌نشینی کرد تا تأمین نیاز تجار در مسیر نرخ توافقی بیفتد.

به گزارش بانک مرکزی از ابتدای سال جاری خرید اسکناس ارزی را متوقف کرده است؛ با این حال، بانک‌ها و واردکنندگان می‌توانند اسکناس مورد نیاز خود را با نرخ توافقی خریداری کنند.

حسین تاجیک‌نژاد، مدیر اداره تخصیص ارز بانک مرکزی، در نشست با اعضای مجمع کارآفرینان ایران با اعلام این خبر، از تغییر سازوکار تأمین اسکناس ارزی خبر داد و گفت بانک مرکزی به‌جای خرید مستقیم، امکان معامله توافقی میان بانک‌ها یا واردکنندگان و عرضه‌کنندگان ارز را فراهم کرده است.

این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که بانک مرکزی در ماه‌های گذشته تلاش کرده مسیر بازگشت ارز صادراتی را کوتاه‌تر کند. به گفته تاجیک‌نژاد، توافق مستقیم میان واردکننده و صادرکننده و حذف برخی واسطه‌ها از جمله سازوکارهایی است که برای تسهیل صادرات و بازگشت ارز ایجاد شده است.

عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، نیز در این نشست بر تداوم تأمین ارز مورد نیاز اقتصاد تأکید کرد. او با اشاره به برنامه‌ریزی انجام‌شده برای مقابله با محدودیت‌های ارزی گفت بانک مرکزی در تأمین ارز مورد نیاز فعالان اقتصادی با مشکل مواجه نیست و نیاز اسکناسی کارآفرینان را نیز پوشش خواهد داد.

بر اساس اعلام رئیس‌کل بانک مرکزی، از ابتدای سال تاکنون به‌طور میانگین روزانه ۱۷۵ میلیون دلار ارز برای اقتصاد کشور تأمین شده است. این رقم در مدت مشابه سال گذشته حدود ۲۰۵ میلیون دلار بود؛ با این حال، همتی کاهش این میزان را به معنای توقف فعالیت اقتصادی ندانست و آن را ناشی از کاهش سطح فعالیت‌های اقتصادی و افت بخشی از درآمدهای دولت عنوان کرد.

بانک مرکزی همچنین برنامه تأمین ۲۰ میلیارد دلار ارز مورد نیاز صنعت تا پایان سال را در دستور کار دارد. همتی با تأکید بر استمرار تخصیص ارز، از تأمین ارز کالاهای اساسی و دارو نیز به‌عنوان یکی از اولویت‌های بانک مرکزی یاد کرد.

در بخش دیگری از این نشست، موضوع مهلت اعتبار تخصیص ارز مورد بررسی قرار گرفت. تاجیک‌نژاد مخالفت بانک مرکزی با افزایش عمومی این مهلت از یک ماه به دو یا سه ماه را ناشی از نگرانی درباره طولانی‌تر شدن صف تخصیص ارز دانست. بر همین اساس، در سامانه مربوط امکان اعلام آمادگی متقاضی برای تأمین ریال مورد نیاز ایجاد شده تا پس از تأیید موجودی ریالی، تخصیص ارز انجام شود.

رفع مغایرت‌های سامانه جامع تجارت، تسهیل رفع تعهد ارزی صادرکنندگان و کاهش مقررات دست‌وپاگیر برای تولیدکنندگان و صادرکنندگان نیز از دیگر محورهای مطرح‌شده در این نشست بود.

همتی در ادامه از برنامه بانک مرکزی برای تأمین ۷۰۰ همت منابع مالی مورد نیاز تولید بدون اتکا به چاپ پول خبر داد. این منابع قرار است از طریق ابزارهای تأمین مالی و سازوکارهای زنجیره‌ای در اختیار بخش تولید قرار گیرد.

وحید ماجد، معاون سیاست‌گذاری پولی بانک مرکزی، نیز اعلام کرد تأمین مالی زنجیره تولید در چهار ماهه امسال به ۱۹۷ همت رسیده است. به گفته او، استفاده از این ابزارها با هدف تأمین مالی غیرتورمی و پایدار و رساندن منابع به تولیدکنندگان حاضر در زنجیره تولید دنبال می‌شود.

در این نشست، راهکارهای افزایش صادرات، تأمین سرمایه در گردش بنگاه‌های تولیدی، راه‌اندازی خطوط اعتباری ویژه تولید، موانع رفع تعهد ارزی صادرکنندگان و صدور گواهی سپرده‌های خاص بانک‌ها نیز بررسی شد.