خرید پرابهام «تیوان» توسط ایرانخودرو/سرمایهگذاری صنعتی یا انتقال نقدینگی میان سهامداران مرتبط؟
انتشار خبر خرید ۱۰۰ درصد سهام شرکت «توسعه قوای محرکه تیوان» از سوی ایرانخودرو، با توجه به وضعیت مالی این خودروساز و وجود شائبه تعارض منافع، پرسشهایی را درباره ضرورت، نحوه ارزشگذاری و آثار این معامله بر منافع سهامداران مطرح کرده است.
در حالی که ایرانخودرو با زیان انباشته و محدودیتهای جدی نقدینگی مواجه است، خبر خرید کامل سهام شرکت «توسعه قوای محرکه تیوان» از گروه بهمن، توجه بسیاری از فعالان اقتصادی و بازار سرمایه را به خود جلب کرده است. بر اساس اطلاعات منتشرشده، این معامله با رقمی در حدود ۶۴ هزار میلیارد ریال انجام شده و اجرای آن از سوی شرکت ایپکو به نمایندگی از ایرانخودرو پیگیری شده است.
در نگاه نخست، خرید یک شرکت فعال در حوزه قوای محرکه میتواند در چارچوب سیاستهای توسعه فناوری، داخلیسازی و تقویت زنجیره تأمین تفسیر شود. با این حال، همزمانی این تصمیم با فشار شدید مالی بر ایرانخودرو، موجب شده تحلیلگران درباره اولویت این هزینهکرد و توجیه اقتصادی آن پرسشهایی جدی مطرح کنند.
یکی از مهمترین محورهای ابهام در این پرونده، موضوع تعارض منافع است. منتقدان میگویند وقتی فروشنده این دارایی، یعنی گروه بهمن، در ترکیب سهامداری و فضای تصمیمگیری خریدار نیز دارای نفوذ و اثرگذاری است، حساسیتها درباره شفافیت معامله، نحوه قیمتگذاری و رعایت منافع سهامداران خرد افزایش پیدا میکند. به همین دلیل این معامله از منظر قواعد مربوط به «اشخاص وابسته» و الزامات حاکمیت شرکتی، نیازمند بررسی دقیقتر ارزیابی میشود.
در کنار ابهامهای ساختاری، برخی پرسشهای فنی نیز مطرح شده است. از جمله اینکه ظرفیت واقعی تولیدی و فناوری شرکت تیوان چه میزان است، این شرکت چه مزیت مشخصی نسبت به توان داخلی موجود در مجموعه ایرانخودرو و شرکت ایپکو دارد و چرا این خرید در شرایط فعلی به عنوان یک اولویت راهبردی انتخاب شده است. بهویژه آنکه برخی منتقدان معتقدند ایرانخودرو خود دارای زیرساختهایی در حوزه طراحی و توسعه موتور است و باید بهصورت شفاف توضیح داده شود که این خرید چه ارزش افزوده مشخصی برای تولید ایجاد میکند.
موضوع دیگر، زمانبندی این معامله است. در شرایطی که خودروسازان کشور بهطور مکرر از کمبود نقدینگی، مشکلات تأمین قطعه و فشار هزینههای مالی سخن میگویند، انجام معاملهای در این ابعاد این پرسش را ایجاد کرده که منابع لازم برای این خرید چگونه تأمین شده و آیا این منابع نمیتوانست در بخشهای فوریتر مانند تسویه بدهیها، حمایت از زنجیره قطعهسازی یا بهبود تولید به کار گرفته شود.
کارشناسان بازار سرمایه معتقدند در چنین معاملاتی، اصل شفافیت باید در بالاترین سطح رعایت شود. انتشار جزئیات مربوط به گزارش کارشناسی ارزشگذاری، منطق اقتصادی خرید، برنامه بهرهبرداری از دارایی خریداریشده و نیز نحوه تصویب معامله در ارکان تصمیمگیری شرکت، میتواند به رفع بخشی از ابهامها کمک کند.
در همین چارچوب، برخی تحلیلگران خواستار ورود نهادهای ناظر از جمله سازمان بورس و سایر مراجع مسئول شدهاند تا مشخص شود آیا این معامله با رعایت کامل حقوق سهامداران و اصول حاکمیت شرکتی انجام شده است یا خیر.
در مجموع، خرید شرکت تیوان توسط ایرانخودرو اکنون از یک معامله صرفاً صنعتی فراتر رفته و به موضوعی بحثبرانگیز در حوزه شفافیت شرکتی و مدیریت منابع بنگاههای بزرگ تبدیل شده است؛ موضوعی که پاسخ روشن به ابهامهای آن میتواند در ارزیابی درست افکار عمومی و سهامداران از این تصمیم نقش تعیینکنندهای داشته باشد.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما
انتهای پیام