نسل Z چرا به تأمین اجتماعی بیاعتماد شده است؟ جوانان بهجای بیمه، طلا میخرند
یک فعال کارگری با انتقاد از ناکارآمدی و ضعف خدمات بیمهای گفت نسل Z با مشاهده مشکلات مستمری، درمان و مدیریت تأمین اجتماعی، بیش از گذشته به پساندازهای شخصی مانند خرید طلا روی آورده و بدون اصلاح ساختار بیمهای، نمیتوان انتظار افزایش اقبال این نسل به بیمه را داشت.
کاهش تمایل نسل Z به بیمهشدن، بیش از آنکه ناشی از بیاطلاعی جوانان باشد، میتواند نتیجه تجربهای باشد که از عملکرد صندوقهای بیمهای و وضعیت بازنشستگان و بیمهشدگان دریافت کردهاند؛ موضوعی که به گفته یک فعال کارگری، در صورت تداوم ناکارآمدی و نبود حق انتخاب، آینده نظام تأمین اجتماعی را با چالش جدی مواجه میکند.
احسان سهرابی، فعال کارگری و عضو پیشین شورای عالی حفاظت فنی وزارت کار، با اشاره به تغییر نگرش نسل جدید نسبت به بیمه اجتماعی گفت متولدین دهه ۸۰، با وجود تفاوتهای نسلی، از سواد اجتماعی و اقتصادی بالاتری برخوردارند و تجربه نسلهای قبل را با دقت بیشتری دنبال میکنند.
به گفته وی، وقتی جوانی میبیند والدین یا پدربزرگ و مادربزرگش پس از سالها پرداخت حق بیمه از میزان مستمری، خدمات درمانی یا عملکرد صندوق بیمهای خود ناراضی هستند، طبیعی است که درباره آینده بیمهشدن دچار تردید شود. این تجربه باعث میشود جوانان از خود بپرسند آیا پرداخت چند دهه حق بیمه، در نهایت خدمات و مستمری متناسبی برای آنها به همراه خواهد داشت یا خیر.
سهرابی با تأکید بر اینکه انتخاب نوع بیمه و صندوق باید به رسمیت شناخته شود، گفت افراد باید بتوانند متناسب با نیاز خود، طرح بیمهای و صندوق موردنظرشان را انتخاب کنند و در یک فضای شفاف بدانند منابع پرداختی آنها چگونه مدیریت و سرمایهگذاری میشود.
وی افزود: نمیتوان از نسل جدید انتظار داشت بدون دریافت خدمات مناسب، تسهیلات بهموقع و مستمری کافی، همچنان به یک نظام بیمهای اعتماد کند. به اعتقاد این فعال کارگری، جوانی که ترجیح میدهد هر ماه بخشی از درآمد خود را به خرید طلا اختصاص دهد تا در سالهای آینده پشتوانهای برای دوران بازنشستگی داشته باشد، با اجبار و توصیه صرف به بیمهشدن، از انتخاب خود منصرف نخواهد شد.
نسل Z و مشاغل جدید؛ بیمه سنتی دیگر کافی نیست
سهرابی با اشاره به گسترش مشاغل فریلنسری، خویشفرمایی و فعالیت در پلتفرمهای دیجیتال گفت نسل جدید شکلهای انعطافپذیرتری از اشتغال را میپسندد، اما نظام بیمهای کشور هنوز متناسب با این تغییرات توسعه پیدا نکرده است.
وی تأکید کرد برای فعالیت در سکوها و پلتفرمهای اینترنتی هنوز نظام جامع بیمهای متناسب با شرایط این گروه تعریف نشده و همین شکاف میان تحولات بازار کار و ساختار بیمهای میتواند اعتماد جوانان به تأمین اجتماعی را کاهش دهد.
به گفته این فعال کارگری، نمیتوان تمام مسئولیت کاهش تمایل جوانان به بیمه را متوجه مردم کرد. مدیران و صندوقهای بیمهای نیز باید متناسب با شرایط جدید تغییر کنند و با ارتقای کیفیت خدمات، تخصصگرایی، رقابت و شفافیت، اعتماد نسل جدید را به دست آورند.
سهرابی همچنین ثبات مدیریتی را یکی دیگر از عوامل مؤثر بر اعتماد عمومی دانست و گفت وقتی مدیریت یک سازمان بزرگ بیمهای با تغییرات مکرر مواجه باشد، انتظار اعتماد بلندمدت از نسل جدید دشوار خواهد بود.
وی در پایان هشدار داد که فرهنگسازی بهتنهایی نمیتواند مشکلات ساختاری نظام تأمین اجتماعی را حل کند. اگر صندوقها خدمات خود را ارتقا ندهند، مدیریت و ساختار خود را اصلاح نکنند و متناسب با تغییرات بازار کار حرکت نکنند، بخشی از جوانان ممکن است به سمت روشهای پسانداز شخصی و خارج از نظام بیمهای حرکت کنند؛ روندی که میتواند چالشهای آینده نظام تأمین اجتماعی کشور را تشدید کند.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما