هوش مصنوعی شغلها را میبلعد یا مشاغل تازه میسازد؟ جدال اقتصاددانان بر سر آینده کار
گسترش هوش مصنوعی بار دیگر نگرانیها درباره بیکاری گسترده را افزایش داده است، اما برخی اقتصاددانان معتقدند تجربه ۳۰۰ ساله نوآوری نشان میدهد فناوریها در کنار حذف برخی مشاغل، فرصتهای شغلی جدیدی ایجاد میکنند و مداخله زودهنگام دولتها میتواند بیش از آنکه راهگشا باشد، به بازار کار آسیب بزند.
گسترش سریع هوش مصنوعی نگرانیها درباره آینده اشتغال و احتمال حذف گسترده مشاغل را افزایش داده است؛ با این حال، برخی اقتصاددانان معتقدند تجربه تاریخی نشان میدهد فناوری الزاماً به بیکاری گسترده منجر نمیشود و همزمان با حذف برخی مشاغل، فرصتهای شغلی جدیدی ایجاد میکند.
جان کاکرین، اقتصاددان آمریکایی، در تحلیلی با انتقاد از هشدارهای مطرحشده درباره «جابهجایی گسترده مشاغل» بر اثر هوش مصنوعی، این نگرانیها را تا حد زیادی زودهنگام و مبتنی بر پیشبینیهای نامطمئن دانسته است. به اعتقاد او، طی سه قرن گذشته ماشینها بارها جایگزین نیروی انسانی شدهاند، اما این روند در نهایت به ایجاد مشاغل جدید و تغییر ساختار بازار کار منجر شده است.
کاکرین با اشاره به نرخ بیکاری حدود ۴ درصدی آمریکا میگوید هر ماه میلیونها نفر شغل خود را از دست میدهند و همزمان تعداد بیشتری وارد مشاغل جدید میشوند. از نگاه او، همین جابهجایی مستمر نشان میدهد بازار کار ظرفیت بالایی برای جذب نیروی انسانی در مشاغل جدید دارد و نمیتوان صرفاً بر اساس احتمال تغییرات ناشی از هوش مصنوعی، از بیکاری گسترده سخن گفت.
این اقتصاددان همچنین نسبت به درخواست برخی چهرههای دانشگاهی و فناوری برای «اقدام فوری» دولتها هشدار داده است. به گفته او، زمانی که هنوز ابعاد واقعی تحول هوش مصنوعی و آثار اقتصادی آن مشخص نیست، تلاش برای هدایت این فناوری از سوی سیاستگذاران میتواند به وضع مقررات ناکارآمد، حمایتگرایی و افزایش مداخله دولت در اقتصاد منجر شود.
کاکرین برای تأکید بر دیدگاه خود به تجربه فناوریهای گذشته اشاره میکند؛ از ماشینهای صنعتی گرفته تا کامیونهای خودران. به اعتقاد او، در بسیاری از موارد پیشبینیهای مربوط به نابودی گسترده مشاغل محقق نشده و فناوری به جای حذف کامل نیروی انسانی، ماهیت و نوع مشاغل را تغییر داده است.
او در بخش دیگری از تحلیل خود به سیاستهای پیشنهادی ایالت کالیفرنیا درباره هوش مصنوعی پرداخته و نسبت به برنامههایی مانند تقویت بیمه بیکاری، آموزش مجدد نیروی کار، توسعه اشتغال یارانهای، افزایش نقش اتحادیهها و گسترش مالکیت کارگری انتقاد کرده است. از نگاه این اقتصاددان، بسیاری از این سیاستها تکرار نسخههای قدیمی برای مواجهه با مشکلات جدید هستند و ممکن است بدون اثبات وجود یک شکست واقعی در بازار، هزینههای بیشتری به اقتصاد تحمیل کنند.
کاکرین در نهایت تأکید میکند که نگرانی درباره آینده اشتغال باید با شناخت دقیق آثار واقعی هوش مصنوعی همراه باشد، نه با پیشفرض قرار دادن سناریوی بیکاری گسترده. به باور او، دولتها پیش از آنکه برای «هدایت» فناوری جدید وارد عمل شوند، باید مشخص کنند چه مشکلی قرار است حل شود و آیا مداخله دولتی واقعاً میتواند راهحل مؤثری برای آن ارائه دهد.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما