ترافیک مرزی هزینه تولید و تجارت را بالا برد؛ کرایه حمل ترکیه به ایران ۷ هزار دلار شد

افزایش زمان توقف کامیون‌ها در مرزهای تجاری، کمبود ناوگان حمل‌ونقل و انتقال بخشی از جابه‌جایی کالا از مسیرهای دریایی به مسیرهای زمینی، هزینه حمل‌ونقل بین‌المللی را افزایش داده است؛ به‌طوری‌که کرایه حمل کالا از ترکیه به ایران در برخی موارد به ۷ هزار دلار رسیده و کامیون‌ها در بعضی مرزهای کشور تا ۱۵ روز در انتظار عبور می‌مانند.

احسان ملک‌زاده، رئیس هیئت‌مدیره انجمن صنفی شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی ایران، با اشاره به وضعیت تردد در مرزهای تجاری کشور اظهار کرد: با وجود ادامه تردد در تمامی مرزها، مدت توقف کامیون‌ها افزایش یافته و در برخی گذرگاه‌ها، ایستایی به ۱۰ تا ۱۵ روز رسیده است.

وی افزود: بیشترین تعداد کامیون‌های متوقف‌شده در مرز بازرگان قرار دارند و سایر مرزهای کشور نیز با درجاتی از ازدحام و تأخیر در عبورومرور مواجه هستند.

بلاتکلیفی کانتینرهای ایرانی در کشورهای همسایه

ملک‌زاده با اشاره به وضعیت کالاهای ایرانی باقی‌مانده در کشورهای همسایه از زمان جنگ رمضان گفت: بخشی از کالاهای ایرانی در پاکستان و کشورهای حاشیه خلیج فارس دپو شده‌اند و هزینه‌های انبارداری و دموراژ کانتینرها به آنها تعلق گرفته است.

به گفته وی، اسناد برخی از این کالاها به نام ایران صادر نشده و همین مسئله، انتقال آنها به کشور را با مشکلاتی مواجه کرده است. همچنین تعدادی از کانتینرهای ۲۰ و ۴۰ فوتی حدود هفت تا هشت ماه در وضعیت توقف باقی مانده‌اند؛ موضوعی که می‌تواند هزینه‌های قابل‌توجهی را به صاحبان کالا تحمیل کند.

رئیس هیئت‌مدیره انجمن صنفی شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی ایران درباره هزینه ترخیص کالاهای متوقف‌شده در پاکستان توضیح داد: هزینه ترخیص به نوع و ارزش کالا، وضعیت سلامت محموله و سایر عوامل بستگی دارد و در شرایط فعلی نمی‌توان رقم دقیقی برای آن اعلام کرد.

وی اضافه کرد: هزینه‌های قبض انبار، ترخیص و ترانزیت کالا به ایران نیز به مدت توقف در بندر واسط، زمان تخلیه و فاصله زمانی تا بارگیری مجدد روی کشتی یا انتقال جاده‌ای وابسته است. بنابراین، برآورد دقیق هزینه‌ها پس از مشخص شدن زمان و شیوه انتقال مجدد کالا امکان‌پذیر خواهد بود.

 چرا کرایه حمل کالا از ترکیه افزایش یافته است؟

ملک‌زاده، ایستایی کامیون‌ها در پشت مرزها و کمبود ناوگان حمل‌ونقل در ترکیه را از عوامل اصلی افزایش کرایه حمل کالا در مسیر ترکیه به ایران دانست.

وی توضیح داد: توقف طولانی‌مدت کامیون‌ها موجب افزایش هزینه‌های عملیاتی رانندگان و شرکت‌های حمل‌ونقل می‌شود. راننده‌ای که چندین روز امکان ادامه فعالیت ندارد، ناچار است هزینه توقف و فرصت ازدست‌رفته را در محاسبات خود لحاظ کند؛ عاملی که می‌تواند کرایه نهایی حمل بار را افزایش دهد.

به گفته این مقام صنفی، در شرایط فعلی کرایه حمل کالا از ترکیه به ایران در برخی موارد به حدود ۷ هزار دلار رسیده است. البته هزینه نهایی به نوع کالا و محل بارگیری آن بستگی دارد و این رقم برای همه محموله‌ها و مسیرها یکسان نیست.

افزایش کرایه حمل، در کنار هزینه‌های انبارداری و توقف کانتینرها، می‌تواند هزینه تمام‌شده واردات و صادرات را بالا ببرد و فشار بیشتری بر شرکت‌های بازرگانی، تولیدکنندگان و سایر فعالان زنجیره تأمین وارد کند.

توقف ۳۶۰۰ کامیون در مرز میرجاوه

رئیس هیئت‌مدیره انجمن صنفی شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی ایران با اشاره به وضعیت مرزهای شرقی کشور اعلام کرد: در مرز میرجاوه نیز حدود ۳ هزار و ۶۰۰ کامیون در وضعیت توقف یا ایستایی پشت مرز قرار دارند؛ هرچند تردد در این گذرگاه همچنان ادامه دارد.

وی همچنین از برقرار بودن تردد ریلی و جاده‌ای در مرزهای شمالی، از جمله اینچه‌برون، لطف‌آباد و سرخس خبر داد و گفت: میزان ترانزیت در این مسیرها افزایش یافته است.

این شرایط نشان می‌دهد که افزایش فشار بر مسیرهای زمینی، تنها به یک گذرگاه محدود نیست و بخش‌های مختلف شبکه حمل‌ونقل بین‌المللی کشور با افزایش تقاضا و محدودیت ظرفیت مواجه شده‌اند.

انتقال بخشی از حمل‌ونقل دریایی به مسیرهای زمینی

ملک‌زاده با اشاره به تغییر مسیر جابه‌جایی کالا در پی محدودیت‌های مسیر دریایی اظهار کرد: پیش از این، حدود ۷۰ درصد صادرات و ۸۰ درصد واردات کشور از طریق دریا انجام می‌شد، اما اکنون بخشی از این جابه‌جایی‌ها به مسیرهای جاده‌ای منتقل شده است.

به گفته وی، پیش از این سهم حمل‌ونقل جاده‌ای حدود ۸ تا ۹ درصد و سهم حمل‌ونقل ریلی بین‌المللی حدود ۲ تا ۳ درصد بود. انتقال بخشی از محموله‌های دریایی به مسیرهای زمینی، افزایش ترافیک و فشار بر ظرفیت ناوگان جاده‌ای و ریلی را به دنبال داشته است.

در چنین شرایطی، طولانی شدن زمان عبور از مرزها و افزایش هزینه‌های حمل می‌تواند برنامه‌ریزی زنجیره تأمین را برای شرکت‌های واردکننده، صادرکننده و واحدهای تولیدی دشوارتر کند.

تداوم این وضعیت، ضرورت تسهیل فرایندهای مرزی، مدیریت توقف کامیون‌ها و افزایش هماهنگی میان دستگاه‌های مرتبط با حمل‌ونقل و تجارت خارجی را برجسته می‌کند؛ اقداماتی که می‌توانند به کاهش هزینه‌های لجستیکی، جلوگیری از انباشت محموله‌ها و استمرار جریان تأمین مواد اولیه و کالا کمک کنند.

*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما