ایران در جمع پنج اقتصاد انتهایی جهان از نظر آزادی اقتصادی/ رتبه ۱۶۰ بدون تغییر ماند
گزارش جدید مؤسسه فریزر نشان می‌دهد ایران با کسب امتیاز ۴.۵۱ از ۱۰ در شاخص آزادی اقتصادی، رتبه ۱۶۰ را در میان ۱۶۵ کشور به دست آورده است؛ جایگاهی که نسبت به سال قبل تغییری نکرده، اما امتیاز کشور اندکی کاهش یافته است.
ایران در تازه‌ترین گزارش مؤسسه بین‌المللی فریزر درباره آزادی اقتصادی جهان، با کسب امتیاز ۴.۵۱ از ۱۰ در جایگاه ۱۶۰ از میان ۱۶۵ کشور قرار گرفت. این گزارش که بر اساس داده‌های سال ۲۰۲۴ تهیه شده، نشان می‌دهد رتبه ایران نسبت به ارزیابی قبلی ثابت مانده، اما امتیاز آن از ۴.۵۳ به ۴.۵۱ کاهش یافته است.
مؤسسه فریزر در گزارش سالانه خود، وضعیت آزادی اقتصادی کشورها را بر اساس مجموعه‌ای از شاخص‌ها بررسی می‌کند. این ارزیابی میزان حمایت سیاست‌ها و نهادهای اقتصادی از آزادی فعالیت‌های اقتصادی را می‌سنجد و تصویری از شرایط فعالیت بنگاه‌ها، سرمایه‌گذاری و مبادلات اقتصادی ارائه می‌دهد.
این شاخص پنج حوزه اصلی را در بر می‌گیرد: اندازه دولت، نظام قضایی و حقوق مالکیت، پول قوی، آزادی تجارت بین‌المللی و مقررات‌گذاری در بازارهای اعتباری، نیروی کار و کسب‌وکار. هر یک از این حوزه‌ها به زیرشاخص‌های مختلف تقسیم شده و در مجموع ۴۲ متغیر برای محاسبه امتیاز کشورها مورد استفاده قرار می‌گیرد.
امتیاز آزادی اقتصادی از صفر تا ۱۰ محاسبه می‌شود و هرچه نمره یک کشور بالاتر باشد، وضعیت آن از نظر معیارهای مورد ارزیابی فریزر آزادتر ارزیابی می‌شود. از آنجا که تهیه این گزارش بر پایه اطلاعات دو سال قبل انجام می‌شود، رتبه‌بندی منتشرشده در سال جاری نیز به داده‌های سال ۲۰۲۴ متکی است.
هنگ‌کنگ و سوئیس در صدر آزادی اقتصادی
بر اساس گزارش جدید فریزر، هنگ‌کنگ با امتیاز ۸.۵۳ در صدر فهرست آزادترین اقتصادهای جهان قرار گرفته است. سوئیس با نمره ۸.۴۵ جایگاه دوم را به دست آورده و سنگاپور با امتیاز ۸.۴۳ سوم شده است.
آمریکا نیز به‌عنوان بزرگ‌ترین اقتصاد جهان، در رتبه پنجم شاخص آزادی اقتصادی قرار دارد.
در مقابل، چین با وجود برخورداری از جایگاه دوم در اقتصاد جهانی، در رتبه ۱۱۰ این شاخص ایستاده است. امتیاز آزادی اقتصادی چین ۶.۱۴ اعلام شده و بر اساس معیارهای فریزر، ۱۰۹ کشور وضعیت بهتری نسبت به این کشور دارند.
ونزوئلا نیز با کسب امتیاز ۲.۹۴ در انتهای جدول قرار گرفته و به‌عنوان کشوری با کمترین میزان آزادی اقتصادی در این ارزیابی معرفی شده است.
رتبه ۱۶۰ ایران؛ امتیاز آزادی اقتصادی کاهش یافت
ایران در گزارش جدید مؤسسه فریزر با امتیاز ۴.۵۱ رتبه ۱۶۰ جهان را کسب کرده است. اگرچه جایگاه کشور در مقایسه با گزارش قبلی تغییر نکرده، نمره آن از ۴.۵۳ به ۴.۵۱ رسیده که بیانگر کاهش جزئی امتیاز آزادی اقتصادی است.
بر این اساس، ایران همچنان در میان پنج کشور انتهایی جدول قرار دارد و تنها میانمار، لیبی، سودان، زیمبابوه و ونزوئلا رتبه‌ای پایین‌تر از آن دارند.
ثابت ماندن رتبه ایران در شرایطی اتفاق افتاده که امتیاز کشور اندکی کاهش یافته است؛ موضوعی که نشان می‌دهد وضعیت ایران در این ارزیابی همچنان فاصله قابل‌توجهی با کشورهای دارای امتیاز بالاتر دارد.
جایگاه اقتصادی کشورها لزوماً با آزادی اقتصادی همخوان نیست
مقایسه رتبه کشورها در شاخص آزادی اقتصادی فریزر با جایگاه آنها از نظر اندازه اقتصاد جهانی، نشان می‌دهد بزرگی اقتصاد الزاماً به معنای برخورداری از آزادی اقتصادی بیشتر نیست.
چین با وجود قرار گرفتن در رتبه دوم اقتصادهای بزرگ جهان، در شاخص فریزر رتبه ۱۱۰ را دارد. هند نیز که در میان پنج اقتصاد بزرگ جهان قرار گرفته، در رتبه ۸۸ آزادی اقتصادی ایستاده است.
ترکیه رتبه ۱۴۲ را به دست آورده و عراق و مصر نیز به‌ترتیب در جایگاه‌های ۱۵۲ و ۱۵۷ قرار گرفته‌اند.
این تفاوت‌ها نشان می‌دهد شاخص فریزر معیار اندازه‌گیری تولید ناخالص داخلی یا سطح توسعه اقتصادی کشورها نیست، بلکه بر مبنای مجموعه‌ای از مؤلفه‌ها، شرایط فعالیت آزادانه اقتصادی را ارزیابی می‌کند.
از این رو، رتبه پایین در این شاخص را نمی‌توان به‌تنهایی معادل توسعه‌نیافتگی اقتصادی دانست. برای ارزیابی دقیق‌تر وضعیت اقتصاد کشورها، شاخص‌هایی مانند رشد اقتصادی، بهره‌وری، درآمد سرانه، میزان فقر و کیفیت زندگی نیز باید در کنار آزادی اقتصادی بررسی شوند.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما
انتهای پیام