عرضه ارز ۱۰۰۰ یورویی اقدام هوشمندانه بانک مرکزی برای مدیریت انتظارات تورمی است

یک اقتصاددان اقدام بانک مرکزی در عرضه سهمیه سالانه هزار یورو به متقاضیان عمومی را گامی مثبت برای مدیریت انتظارات تورمی و کنترل التهابات بازار ارز ارزیابی کرد.

فرشاد پرویزیان اقتصاددان و صاحب‌نظر حوزه پول و ارز در گفت‌وگویی با اشاره به دستورالعمل اجرایی نحوه خرید و فروش ارز به‌صورت اسکناس در سرفصل تأمین نیازهای ضروری که ۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ از سوی بانک مرکزی منتشر شد، اظهار کرد: تخصیص ارز به این شکل دقیقاً در راستای سیاست‌های مدیریت انتظارات تورمی تعریف می‌شود و می‌توان آن را اقدامی سنجیده از سوی سیاست‌گذار پولی دانست.

وی با اشاره به سازوکار اثرگذاری این سیاست بر بازارهای مالی افزود: در شرایط فعلی ارزش هزار یورو حدود ۲۰۰ تا ۲۱۰ میلیون تومان است و همه افراد جامعه توانایی خرید این میزان ارز را ندارند. افرادی که چنین نقدینگی در اختیار دارند، در صورت دریافت این سهمیه ارزی، احتمالاً سرمایه خود را به سمت بازارهایی مانند سکه و طلا نخواهند برد.

پرویزیان ادامه داد: در واقع با فراهم شدن امکان دریافت ارز، بخشی از تقاضایی که ممکن بود وارد بازار سکه و طلا شود، جذب بازار ارز می‌شود و همین موضوع می‌تواند از افزایش قیمت در سایر بازارهای دارایی جلوگیری کند.

این استاد اقتصاد دانشگاه با بیان اینکه این اقدام نوعی هدایت نقدینگی است، گفت: بانک مرکزی با این سیاست در حال مدیریت جریان سرمایه میان بازارهای مختلف است. اگر چنین امکانی فراهم نشود، نقدینگی به سمت بازار سکه حرکت می‌کند، قیمت سکه افزایش می‌یابد و در ادامه این افزایش قیمت می‌تواند به رشد مجدد نرخ ارز نیز منجر شود.

وی تأکید کرد: عرضه ارز در قالب سهمیه هزار یورویی در واقع سیگنالی به بازار ارسال می‌کند که بانک مرکزی توان تأمین ارز را دارد و همین پیام می‌تواند به کاهش هیجانات و مهار انتظارات تورمی کمک کند.

پرویزیان با اشاره به برخی انتقادات درباره احتمال «حراج منابع ارزی» اظهار داشت: با توجه به رقم بالای معادل ریالی این سهمیه، احتمالاً تقاضای مؤثر برای آن محدود خواهد بود. بنابراین لازم است آمار عملیاتی و تعداد دریافت‌کنندگان این سهمیه بررسی شود تا مشخص شود چه میزان ارز از این مسیر عرضه شده است.

وی افزود: بر این اساس انتظار می‌رود که این سیاست با مصرف منابع محدود، بتواند هدف اصلی یعنی مدیریت انتظارات و ارسال پیام آرامش به بازار را محقق کند.

این اقتصاددان در ادامه با اشاره به برخی مخالفت‌ها با این سیاست گفت: در تحلیل اقتصاد سیاسی بازار ارز باید توجه داشت که برخی شبکه‌های واسطه‌ای و شرکت‌های نیمه‌دولتی که در سال‌های تحریم حجم بالایی از منابع ارزی را در اختیار گرفته‌اند، از کاهش نرخ ارز متضرر می‌شوند.

پرویزیان تصریح کرد: طبیعی است که هر سیاستی که عرضه ارز را افزایش دهد و به کاهش نرخ ارز منجر شود، ارزش دارایی‌های ارزی این گروه‌ها را کاهش می‌دهد و همین موضوع می‌تواند یکی از دلایل اصلی مخالفت‌ها با سیاست‌های اخیر ارزی باشد.

وی همچنین به نقش رسانه‌ها در شکل‌گیری انتظارات بازار اشاره کرد و گفت: در بازارهای مالی، انتظارات نقش بسیار مهمی دارند و رسانه‌ها نیز در انتقال پیام‌های اقتصادی به جامعه اثرگذار هستند. در چنین شرایطی اطلاع‌رسانی دقیق و مسئولانه می‌تواند به آرامش بازار کمک کند.

این صاحب‌نظر اقتصادی با اشاره به مفهوم «مدیریت انتظارات» در اقتصاد خاطرنشان کرد: در زمان التهابات اقتصادی، یکی از نخستین اقدامات سیاست‌گذار باید ایجاد آرامش روانی در جامعه باشد. مدیریت انتظارات به معنای استفاده از ابزارهای اطلاع‌رسانی و سیاست‌های کوتاه‌مدت برای کاهش هیجانات بازار است تا زمینه برای اجرای اصلاحات بنیادی فراهم شود.

*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما