سهم بخش خصوصی در بهینهسازی مصرف گاز افزایش یافت؛ ۸۸ قرارداد در ۲۹ استان
طرح کارور گاز با تکیه بر مشارکت شرکتهای خصوصی و اجرای قراردادهای نوع ۲، قرار است تا پایان سال جاری ۹۸۰ میلیون مترمکعب صرفهجویی در مصرف گاز طبیعی ایجاد کند؛ برنامهای که تاکنون به انعقاد ۸۸ قرارداد در ۲۹ استان کشور منجر شده است.
بهینهسازی مصرف انرژی و افزایش بهرهوری در بخشهای خانگی، تجاری، عمومی و صنعتی، یکی از چالشهای مهم اقتصاد ایران است. شدت بالای مصرف انرژی در کشور و اتلاف منابع، بهویژه در حوزه گاز طبیعی، ضرورت استفاده از روشهای جدید مدیریت مصرف را افزایش داده است.
گاز طبیعی سهم قابلتوجهی در تأمین انرژی کشور دارد و در ماههای سرد سال، افزایش مصرف خانگی فشار زیادی بر شبکه سراسری وارد میکند. در چنین شرایطی، فاصله میان تولید و مصرف گاز، اجرای برنامههای عملیاتی برای کاهش مصرف و استفاده بهینه از منابع موجود را به ضرورتی جدی تبدیل کرده است.
طرح «کارور گاز» یکی از برنامههایی است که با هدف استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و شرکتهای تخصصی خدمات انرژی (ESCO) برای بهینهسازی مصرف طراحی شده و اکنون در مرحله اجرا قرار دارد.
بخش خصوصی به میدان مدیریت مصرف گاز میآید
توسعه همکاری با شرکتهای کارور، زمینه استفاده از توان تخصصی و سرمایه بخش خصوصی را برای اجرای طرحهای کاهش مصرف انرژی فراهم کرده است. این شرکتها میتوانند با شناسایی نقاط اتلاف انرژی و اجرای راهکارهای فنی، به بهبود بهرهوری در بخشهای مختلف کمک کنند.
وزارت نفت و شرکت ملی گاز ایران نیز با تدوین دستورالعملها و بستههای کاری مختلف، شرایط ورود شرکتهای واجد صلاحیت به این حوزه را فراهم کردهاند. هدف از این رویکرد، تسریع اجرای برنامههای بهینهسازی و استفاده از ظرفیت غیردولتی برای مدیریت ناترازی گاز است.
شرکتهای کارور چه وظایفی بر عهده دارند؟
سعید توکلی، معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، با اشاره به نقش شرکتهای کارور در مدیریت مصرف انرژی، اعلام کرده است که این شرکتها در حوزههایی مانند ممیزی انرژی، اصلاح تجهیزات احتراقی، نصب سامانههای کنترل هوشمند، عایقکاری حرارتی موتورخانهها و افزایش بهرهوری در ساختمانها و صنایع فعالیت میکنند.
شرکتهای کارور با پایش مستمر مصرف، اجرای اقدامات اصلاحی و اندازهگیری میزان کاهش مصرف، مسئولیت تحقق و ارزیابی صرفهجویی را بر عهده دارند. در این مدل، منافع مالی شرکتهای کارور نیز به ارزش گاز صرفهجوییشده در بلندمدت وابسته است.
به این ترتیب، سازوکاری شکل میگیرد که در آن دولت از کاهش مصرف و آزادسازی ظرفیت شبکه گاز منتفع میشود، بخش خصوصی از محل صرفهجویی ایجادشده درآمد کسب میکند و مصرفکنندگان نیز میتوانند از بهبود تجهیزات و کاهش اتلاف انرژی بهرهمند شوند.
۸۸ قرارداد کارور گاز در ۲۹ استان منعقد شد
بر اساس آمار اعلامشده، تاکنون ۸۵ شرکت متقاضی موفق به دریافت اعتبار موقت فعالیت کاروری گاز شدهاند. همچنین ۸۸ قرارداد میان شرکتهای گاز استانی و شرکتهای کارور در ۲۹ استان کشور به امضا رسیده است.
استقبال بخش خصوصی از قراردادهای نوع ۲ و مشوقهای مالی و قانونی پیشبینیشده، روند انعقاد قراردادها را ادامهدار کرده است. توسعه این همکاریها میتواند دامنه اجرای برنامههای بهینهسازی مصرف گاز را در مناطق مختلف کشور گسترش دهد.
هدفگذاری صرفهجویی ۹۸۰ میلیون مترمکعبی تا پایان سال
یکی از مهمترین اهداف طرح کارور گاز، کاهش قابلاندازهگیری مصرف گاز طبیعی در بخشهای مختلف است. به گفته معاون وزیر نفت در امور گاز، بر اساس برآوردهای کارشناسی و برنامههای در دست اجرا، در صورت اجرای کامل طرحهای پیشبینیشده از سوی شرکتهای کارور، تا پایان سال جاری حدود ۹۸۰ میلیون مترمکعب گاز طبیعی صرفهجویی خواهد شد.
تحقق این میزان صرفهجویی میتواند به کاهش فشار بر شبکه انتقال و توزیع گاز، مدیریت مصرف در دورههای اوج تقاضا و افزایش پایداری شبکه در فصل سرد کمک کند. همچنین کاهش اتلاف منابع گازی، امکان استفاده مؤثرتر از ظرفیت موجود را در بخشهای مختلف اقتصادی فراهم میکند.
البته تحقق رقم پیشبینیشده به اجرای کامل قراردادها، اثربخشی اقدامات فنی و استمرار پایش میزان صرفهجویی وابسته است.
توکلی: جنگ امروز، جنگ انرژی است
مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران با تأکید بر ضرورت هماهنگی میان بخشهای مختلف صنعت گاز، خواستار همافزایی و پذیرش مسئولیتهای فردی و جمعی برای عبور از چالشهای موجود شد.
توکلی با اشاره به شرایط کشور و تحولات جهانی تأکید کرد: «جنگ، جنگ انرژی است.»
به گفته وی، در شرایطی که انرژی به یکی از محورهای اصلی رقابتهای اقتصادی و سیاسی تبدیل شده، بخشهای مختلف صنعت گاز باید با همکاری و هماهنگی بیشتر برای حفظ پایداری شبکه و مدیریت چالشهای پیشرو اقدام کنند.
*بازنویسی: تحریریه پژواک کارفرما